نجا منه فما بعده ايسر منه ، و ان لم ينج فما بعده اشد منه .
شرح
( 66 ) ص 297 ، الداخل فينا بلا نسب . . . و الآخرة : سند اين خبر بدين صورت در كتب حديث به دست نيامد .
( 67 ) ص 299 ، هرمز : جزيرهاى در چهار فرسخى بندر عباسى واقع از اقليم دوم است . قديم الزمان دارالاماره بوده . چندگاه در تصرف طايفه فرانس و انگليس بوده . شاهعباس ماضى از ايشان استرداد نمود . اكنون در حيطه تصرف گماشتگان حاكم مسقط است . دورش تخمينا ده فرسخ مىباشد . قلعهاى محكم در كنار دريا ساخته و برج و باروى مستحكم در وى انداختهاند . ( به نقل از رياض السياحة ، زين العابدين شيروانى ، ص 883 ) .
( 68 ) ص 313 ، زرغبا تزدد حبا : حديث نبوى است صلى اللّه عليه و سلم و در احاديث مثنوى ، ص 209 به نقل از حلية الاولياء ، ج 3 ، ص 322 ، جامع صغير ، ج 2 ، ص 26 ، كنوز الحقائق با تعبير :
يا ابا ذر . ص 167 و نهايه ابن اثير ، ج 1 ، ص 146 " آمده است ، و مؤلف فقيد اين دو بيت مولوى را اشاره بدان دانسته است :نيست زرغبا طريق عاشقان * سخت مستسقى است جان صادقان
نيست زرغبا طريق ماهيان * زان كه بىدريا ندارند انس جان( مثنوى 615 / 9 )
و سعدى راست :به ديدار مردم شدن عيب نيست * و ليكن نه چندانكه گويند بسهمچنين در كتاب فيض القدير شرح الجامع الصغير ، ج 4 ، ص 62 ، و مقالات شمس ، ص 75 ، و ترك الاطناب فى شرح الشهاب ، ص 351 و گلستان سعدى ، به كوشش خليل خطيب رهبر ، ص 199 و امثال و حكم دهخدا ، ج 2 ، ص 905 " ضبط شده است . و اين خبر را سببى هست و آن آنست كه ابو هريره رضى الله عنه بر ديدن پيغامبر صلى الله عليه و سلم حريص بودى و به گاهوبيگاه آمدى . پيغامبر صلى الله عليه و سلم او را گفت : يا ابا هريرة زرنى غبا تزدد حبا : يعنى اى ابو هريره هر روز ميا تا محبت زيادت شود .
( 69 ) ص 316 ، خجند : يكى از شهرهاى جمهورى ازبكستان در كنار سيحون كه مركز و پايتخت آن