امام جعفر صادق ( ع ) و بايزيد بسطامى و نيز ميان بايزيد و شيخ ابو الحسن خرقانى بعيد بلكه محال و ممتنع است و اگر اين موضوع را از نظر يك مورخ بررسى كنيم درمىيابيم كه از لحاظ تاريخ ممكن نيست كه بايزيد بسطامى محضر امام جعفر صادق ( ع ) را درك كرده باشد و فاصله زمانى ميان بايزيد بسطامى و شيخ ابو الحسن خرقانى نيز به حدى زياد است كه ديگر از هيچ نظر و جهتى قابل توجيه نخواهد بود .
رد اشكال از نظر مشايخ نقشبنديه
- برخى از مشايخ نقشبنديه براى اينكه بتوانند براى سلسله سوم كه به ابو بكر صديق منتهى مىشود ، يد نسبت و رشته اتصال را اثبات كنند قايل به طريقت تربيت اويسى شدهاند و مىگويند درست است كه شيخ ابو الحسن خرقانى از بايزيد بسطامى و بايزيد از محضر شريف حضرت امام جعفر صادق در عالم حيات جسمانى كسب فيض نكردهاند ولى بايد دانست كه قطب الاولياء شيخ ابو الحسن خرقانى تعليم آداب و تربيت در سلوك را از جنبه روحانيت و باطن بايزيد بسطامى گرفته و اين امر براى او در عالم روحانى و در سير الى اللّه رخ داده است و با اينكه شيخ ابو الحسن خرقانى در صورت ظاهر مريد ابو العباس قصاب آملى بوده و با سلطان العارفين ابا يزيد بسطامى در يك زمان نمىزيسته معهذا از جنبه روحانيت و تربيت باطن او كسب فيض كرده و نسبت طريقه را از وى تعليم گرفته است همچنانكه ابو يزيد بسطامى خرقه طريقت و ارشاد و آداب تربيت در سير و سلوك را از روحانيت و باطن شريف حضرت امام جعفر صادق اخذ كرده است و لذا آنچه كه ميان برخى از اهل طريقت مشهور است كه بايزيد بسطامى خدمت امام صادق رسيده و از مصاحبت او استفاده كرده صحيح نيست زيرا وفات امام قبل از ولادت شيخ ابا يزيد قدس سره بوده است .
[ طريقه اويسى ]
يك اصطلاح عرفانى - اخذ تعليم و تربيت و آداب طريقت از روحانيت