كه در تذكرههاى رجال صوفيه ، شرح حال جامع و روشنى كه پژوهنده را قانع كند و بتواند سير منطقى زندگانى او را تعقيب نمايد ، ديده نمىشود و مولانا عبد الرحمن جامى كه خود از مشايخ فرقه نقشبنديه و از محققان صاحب نظر اهل تصوف است از شرح حال مختصر و واقعا بىسروته كه از او در نفحات - الانس نوشته « 1 » پيداست كه از سرگذشت او و از خصوصيات زندگانى او ، و دورهء سير و سلوك او اطلاعى نداشته و حتى از هشت اصل او كه بناى طريقه خواجگان و نقشبنديه بر آن است ذكرى نكرده است و مثل اين است كه اصولا نشنيده است و حال آنكه قريب پنجاه صفحه از كتاب نفحات الانس « 2 » اختصاص بشرح احوال و ذكر اقوال مشايخ بزرگ نقشبنديه يافته است و صاحب رشحات نيز كه مشروحتر از ديگران ترجمه احوال او را نوشته نه تنها به تاريخ تولد و فوت او اشاره نكرده بلكه حتى صريحا ننوشته است كه بعد از رفتن خواجه ابو يعقوب يوسف همدانى از بخارا به خراسان ، تا روزى كه خواجه احمد يسوى عازم تركستان شده و مسند ارشاد را به او واگذار كرده كجا بوده ؟ و بچه نحو
هامش
( 1 ) - تمام آنچه را كه درباره خواجه عبد الخالق غجدوانى ، موجد و بنيانگذار طبقه خواجگان نوشته است از دو صفحه بيشتر نيست و آن مختصر هم ، نه متضمن تحقيقاتى درباره سوانح زندگانى و دوران تحصيل و سير و سلوك اوست و نه در خصوص تاريخ تولد و فوت او ، بلكه آن دو صفحه مشتمل است بر سه حكايت يا داستان خارقالعاده از كشف و كرامات خواجه عبد الخالق و السلام ، ص 378 و 379 نفحات .
( 2 ) - نفحات الانس ص 375 - 413 چاپ تهران .