صوفيه هرچند در معاملات و مجاهدات و مشاهدات و رياضات مختلفاند ولى در اصول و فروع شرع و توحيد متفقند و هر صنفى را از ايشان معاملتى خوب و پسنديده .
تا اواسط قرن پنجم كه كتاب كشف المحجوب نوشته شده ، اين فرقهها بر دوازده گروه تقسيم شده بودند كه هريك از آنها را باعتبار نام پير ، و مرشد خود نامى اختيار كردهاند تا به آن ناميده شدهاند آن ده گروه كه مقبولاند عبارتند از :
1 - محاسبيه
: پيروان ابو عبد الله حارث بن اسد محاسبى متوفى 243 مىباشند كه او از مشاهير محدثان و عرفاى قرن سوم است كه بعلم و ورع و معامله و حال بىهمتا بود و بقول جامى در نفحات الانس از علماى مشايخ و قدماى ايشان و جامع علوم ظاهر و علوم اصول و معاملات و داراى تصانيف زياد بوده است « 1 » به روايت قشيريه هفتاد هزار درم از پدرش ميراث ماند ، دانگى برنگرفت از بهر آنكه پدرش قدرى بود و اندر ورع روا نداشت آن را برگرفتن . « 2 »
2 - قصاريه
: پيروان و متابعان ابو صالح حمدون بن احمد بن عمارة القصار نيشابورى كه در سال 271 از دنيا رفته است و او پيشواى ملامتيان است كه اول مرتبه طريقه ملامتيه را در نيشابور نشر كرد ، سهل تسترى و جنيد گفتند اگر روا بودى بعد از احمد مرسل پيغمبرى بودى از ايشان حمدون قصار بودى . « 3 »
هامش
( 1 ) - نفحات الانس ص 50
( 2 ) - قشريه ص 33
( 3 ) - نفحات الانس ص 60