رشحه : در اين سخن كه حضرت ايشان فرمودهاند كه شيخ بهاء الدين عمر قدس سره « 1 » چندگاه به اسبى « 2 » سفيد سوار مىشدند از بعضى محرمان ايشان سبب آن پرسيده شده وى گفت اختيار اسب سفيد به جهت آنست كه بعضى تجليات صورى چنين مشهود حضرت شيخ شده است . مىفرمودند « 3 » كه خصوصيت هر صورتى به نسبت ارباب مكاشفات و مشاهدات بنا بر اختلاف استعدادات « 4 » و اختلاف معانى و حقايقى « 5 » است كه در صور اشياء بر ايشان منكشف مىشود مثلا موسى را صلوات اللّه « 6 » عليه تجلى صورى در لباس درختى كه در وادى ايمن بود واقع شد و حضرت رسالت را « 7 » صلى اللّه عليه و سلم در صورت جوانى « 8 » مخطط روى نمود ، چنانچه بعضى احاديث به آن ناطق شده انتهى كلامه .
پوشيده نماند كه حضرت شيخ « 9 » اعظم محى الدين بن العربى قدس سره « 1 » در بعضى از مؤلفات « 10 » نوشتهاند كه : رايت ربى على صورة الفرس .
و حضرت شيخ ركن الدين علاء الدوله قدس سره « 11 » در بعضى از مصنفات خود در شرح اين سخن فرمودهاند كه سالكان حق را سبحانه به تجليات صورى مىبينند و آن بآثار نسبت دارد و به تجليات نورى مىبينند و آن بافعال نسبت دارد و به تجليات معنوى مىبينند و آن بصفات نسبت دارد و به تجليات ذوقى مىبينند و آن بذات نسبت دارد و در تجليات صورى كه بآثار نسبت دارد حق تعالى در صورت جميع اشياء بر بنده تجلى مىكند ، از مفردات عنصريات و معادن و نباتات و حيوانات و افراد انسان و چون در يكى از مواليد ثلاثه تجلى كند « 12 » وقتى كه تجلى از آن مرتبه به مرتبه ديگر
هامش
( 1 ) - مى : قدس اللّه سره
( 2 ) - بر : چندگاه اسب سفيد
( 3 ) - مج : مىفرمودهاند
( 4 ) - چپ : استعداد
( 5 ) - چپ : حقايق است
( 6 ) - مى ، چپ : موسى را عليه السلام تجلى
( 7 ) - مج : ( را ) ندارد
( 8 ) - بر : جوان مخطط
( 9 ) - بر : شيخ محى الدين
( 10 ) - مى ، چپ : مؤلفات خود
( 11 ) - مى : قدس اللّه سره
( 12 ) - مج : ( كند ) ندارد .