ارواحهم ، شناختن صاحب تلوين مشكلتر و دقيقتر است از شناختن صاحب تمكين زيرا كه حضرت شيخ قدس الله تعالى سره در اصطلاحات خود آوردهاند نزد اكثر مشايخ تلوين مقامى « 1 » ناقص است ليكن نزد ما افضل و اكمل همه مقاماتست و حال بنده در وى همان حال است « 2 » كه حق سبحانه در شان خود مىفرمايد كه
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
و تمكين نزد ما تمكين است در تلوين .
خدمت مخدومى استادى مولانا رضى الدين عبد الغفور عليهالرحمه مىفرمودند كه معنى كلام حضرت شيخ قدس الله « 3 » تعالى سره كه فرمودهاند كه « 4 » تلوين نزد ما اكمل مقامات است ، نه آنست كه هر زمان سالك به تجلى از تجليات بىنهايت مشرف شود يا هر زمان وى را « 5 » مدركى از مدركات بىحد و غايت « 6 » معلوم گردد بلكه مراد آنست كه حقيقت آدمى بىرنگ شود و مطابق اصل گردد كه عبارت از ذات « 7 » بحت بىكم و كيف است ، پس چنانچه « 8 » آنجا
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
واقع است ، اينجا نيز هر زمان از حقيقت وى رنگى برآيد و او را تابع خود گرداند و نسبت حقيقت او به همه رنگها
هامش
( 1 ) - بر : مقام ناقص
( 2 ) - حال او است حق سبحانه در
( 3 ) - چپ : قدس سره كه فرمودهاند ، مج : قدس الله سره كه مىفرمودند
( 4 ) - مى ، چپ : ( كه ) ندارد
( 5 ) - مج :
( وى را ) ندارد
( 6 ) - مج : بىحد و بىغايت
( 7 ) - مى : از دأب
( 8 ) - مى : پس چنانچه ، البحت بفتح الباء الموحدة و سكون الحاء المهملة و بالتاء المثناة الفوقانية ، الخالص ، منه رحمه الله ، آنجا كل يوم .
توضيح : جمله » معترضه كه ميان ( پس چنانچه ) و ( آنجا كل يوم ) ديده مىشود توضيحى است در بيان معنى كلمه ( بحت ) كه با توجه به عبارت ( منه رحمه الله ) معلوم مىشود از خود مؤلف كتاب است . كه نساخ بنقل آن خود را موظف دانستهاند النهايه ، ناسخ بجاى اينكه ، اين توضيح را در حاشيه بنويسد در متن كتاب آورده و شايد هم نسخهاى كه براى استنساخ در اختيار داشته چنين بوده و او نيز بىتوجه بمعنى و مفهوم كلمات عينا رونويس كرده ، نظير اين اشتباه چند مورد ديگر هم بناسخ نسخه ( مى ) دست داده است .