كمال الدين حسين واعظ . . . در هرات با مولانا جامى ملاقات كرد و مصاهرت جامى را پذيرفت و مولانا فخر الدين على از او متولد شده و او صبيهزاده جامى است « 1 »
3 - مرحوم مير محمد باقر خوانسارى در كتاب روضات الجنات در ترجمه احوال مولانا حسين واعظ كاشفى سبزوارى چنين مىنويسد : هاجر فى مبادى امره الى محروسة هرات . . . و تزوج فى تلك الايام بها على اخت المولى عبد الرحمن الجامى « 2 » . . . الخ و عقيده دارد كه ملا حسين در سفر هرات با خواهر مولانا جامى ازدواج كرد و در نتيجه فخر الدين على خواهرزاده جامى است .
با توجه بمطالبى كه نوشته شد به نظر حقير آنچه كه به حقيقت واقع مقرون است ، قول مرحوم سيد خوانسارى اعلى الله مقامه است يعنى واعظ كاشفى با مولانا جامى قرابت سببى داشته و اين قرابت سببى تزويج اوست با خواهر جامى و ثمره اين وصلت نيز مولانا فخر الدين على بوده است . به دلايل زير :
1 - بر خلاف نظر قاضى نور الله شوشترى و به صراحت كتاب رشحات ، آنكس كه با مولانا جامى همداماد شده فخر الدين على است نه كمال الدين حسين واعظ كاشفى ، پسر است كه دختر ديگر خواجه كلان را بزنى گرفته نه پدر ، چنان كه مولانا فخر الدين على در پايان شرح حال جامى مىنويسد :
( خدمت خواجه كلان فرزند بزرگوار حضرت سعد الدين كاشغرى قدس سره ، دو صلبيه داشتند كه يكى به حباله حضرت مخدومى ( جامى ) درآمد و ديگرى حواله راقم اين حروف شد ، . . ) « 3 » و نيز آخر ترجمه احوال
هامش
( 1 ) - رياض العارفين ص 154 و ص 389 چاپ تهران .
( 2 ) - روضات الجنات چاپ دوم ص 255
( 3 ) - رشحات ص 282 چاپ تهران