فهارس آن را هم انداخته است .
- چاپ نجف
اين چاپ به كوشش سيد محمّد بحر العلوم ؛ در 1387 ق / 1967 م در 116 صفحه ، به اضافهء نه صفحه مقدّمه ، توسّط المكتبة الحيدرية انتشار يافته است .
بحر العلوم در مقدّمه ، پس از بيان اهميّت كتاب ومقام مؤلّف ، چنين اظهار مىدارد .
برادر فاضل ، محمّد كاظم كتبي ، صاحب مكتبه ومطبعهء حيدريه ، به كار نيكوى تجديد چاپ اين كتاب كمياب با وجود اينكه دوبار ، يا بيشتر چاپ شده است ، پرداخت واين چاپ كه در برابرمان است برمبناى همان چاپ مصر ، صورت گرفته واز روى يك نسخهء خطّى موجود در كتابخانهء عمومى مرحوم امام شيخ محمد حسين كاشف الغطا ، در نجف اشرف نيز تصحيح شده است كه آن نسخه خود ، از روى نسخهاى به تاريخ 650 هجرى استنساخ شده وداراى 138 صفحه وهر صفحه داراى 17 سطر است . « 1 »
وى سپس افزوده است :
هر نسخه بدلي كه در اين چاپ وجود دارد ، آن را از همان نسخهء مذكور گرفتهايم .
امّا در عمل ، در اين چاپ كه در واقع تكرار همان چاپ شيخو واز روى چاپ تجارى قاهره است ، تا صفحه 26 فقط چند نسخه بدل بىارزش داده شده وديگر هيچ .
تازه از ميان آن چند مورد معدود وبىارزش نسخه بدل هم ، پيوسته تعبير « وفي نسخة » تكرار مىگردد كه هيچ معلوم نيست ، كدام نسخه موردنظر است . « 2 »
بدينترتيب درمىيابيم كه اين چاپ هم هيچ جنبهء تحقيقى ندارد بلكه مانند همان چاپ مصر جنبهء بازرگانى دارد وبىارزش است .
- چاپ بوعلوان
اين چاپ به كوشش حيات بوعلوان ، در دارالطليعهء بيروت در 1985 م صورت
هامش
( 1 ) . بحر العلوم ، مقدّمه بر كتاب طبقات الأمم .
( 2 ) . نك : صص 1 - 6 ، 9 ، 11 ، 12 ، 18 ، 21 .