( [ قسمت دوم از ] متن )
و من لا يصبر على جفاء الخلق لا يصل الى رضا الله تعالى ، لان رضا الله تعالى مشوب بجفاء الخلق . و حكى أن رجلا قال لأحنف بن قيس : اياك أعنى ! قال و عنك أحلم ( أنا منك أغنى ، قال انا عنك أحلم ) قال رسول الله ( ص ) : بعثت للحلم مركزا ( مركبا ) و للعلم معدنا و للصبر مسكنا . ( صدق رسول الله ( ص ) ، و حقيقة - الحلم أن تعفو عمن أساء اليك و خالفك و أنت القادر على الانتقام منه ، كما ورد في الدعاء : الهى أنت أوسع فضلا و أعظم حلما من أن تؤاخذني بعملى و تستذلنى بخطيئتى ) .
[ ( ترجمه ) ]
و كسى كه صبر و تحمل بر جفا و آزار مردم نكند ؛ نخواهد توانست به رضاى پروردگار متعال نائل گردد ، زيرا رضاى خداوند آميخته و توأم با جفاى خلق است . و حكايت شده است كه : مردى به احنف بن قيس درشتى كرده و گفت :
تو را قصد مىكنم ! أحنف در پاسخ او گفت : من در مقابل تو و حرفهايت بردبارى نشان مىدهم .
و رسول اكرم ( ص ) فرموده است : برانگيخته شدهام و براى بردبارى مركز و مركب هستم ، و معدن دانشم ، و مسكن و محل صبرم .
و حقيقت حلم اينست كه : درگذرى از كسى كه در حق تو بدى كرده و خلاف رأى تو را بجا آورده است ، و تو قدرت بر انتقام دارى . چنان كه در دعاء وارد شده است كه : پروردگارا فضل تو وسيعتر و حلم تو برتر از آنست كه به سبب سوء عمل مرا بگيرى ، و به خطاى من مرا خوار و ذليل نمايى .
[ ( شرح ) ]
در اغلب موارد ضررها و آزارهايى كه به انسان مىرسد ؛ از اختيار خارج ، و ناراحتى
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 239
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٣٩