سلامتى دين و دل است ، و بلكه با اساس و اصول سلامتى كه پيروى از دلالت عقل و از راه دين و ترك هوى و هوس است مخالفت كرده ، و سلامتى و نجات را در هلاكت و گرفتارى ديده ، و تصور مىكند كه هلاكت و خسارت در راه نجات و سلامتى است . و در اكثر زمانها سلامتى دل و دين براى مردم عزيز و ناپيدا است ، و مخصوصا در اين زمان كه مردم از لحاظ قلوب آلوده خاطر و از جهت دين ضعيف هستند . و راه پيدا كردن سلامتى دل و دين آنست كه :
به آزار و اذيت مردم تحمل شود و با آنان به جنگ و جدال و خلاف و عداوت پرداخته نشود ، و هنگام ابتلاء و مصيبت صبر نموده و شكوه و ناراحتى اظهار نكند ، و با اندك مئونه ساخته و زندگى را به سادگى و آسانى بگذراند ، و پرهيز كردن از امورى كه در ميان مردم عادت و متعارف و مرسوم شده است ، و قناعت كردن به حد اقل و مقدار ميسور زندگى .
[ ( شرح ) ]
همين طورى كه با تندرستى و سلامتى بدن توفيق عبادات و اعمال صالح و كارهاى نيكو حاصل مىشود ، و اگر بدن سالم نشد ، كارهاى نيكو انجام دادن نيز به سختى صورت خواهد گرفت : قلب سالم و دين سالم نيز چنين است . دل اگر صاف و پاك و سالم نشد ، اعمالى كه از قلب بر مىخيزد ناسالم خواهد شد ، قصد پاك ، نيت خالص ، فكر خوب ، و روحانيت و نورانيت دل ، در اثر سلامتى دل است . دل اگر سالم نشد ، حركات و كارهاى انسان توأم با نيت سوء و فكر ناپاك و خود بينى و خودنمايى و آلودگيهاى ديگر است . و دين انسان اگر سالم و صحيح نشد ، آلوده به هزاران افكار سست و عقائد فاسد و خرافات و اعمال ناروا و كارهاى نادرست خواهد شد . در باب نماز گفته شد كه نتيجهء اين عبادت بزرگ ، سلام گفتن و سلام خواستن است براى خود و هم براى برادران دينى خود . پس بزرگترين نعمت و توفيق و خوشبختى انسان در آنست كه در سايهء توجه و هدايت پروردگار متعال بتواند قلب خود را سالم و پاك كرده و دين سالم و درستى داشته باشد . و كسى كه اين نعمت بزرگ و گنج روحانى پر عظمت را در وجود خود يافت لازمست با نهايت قدرت و استقامت در حفظ آن سعى و كوشش مبذول داشته ، و با گرفتاريها و پيش آمدهاى مخالف متزلزل نگشته ، و با ادبار و اقبال و آزار و بد گويى مردم سست نشده ، و با قناعت و صبر و حوصله زندگى ظاهرى خود را به پايان برساند .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 101
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٠١