كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 59
أو التحريمية فى العبادات و غيرها ، كما لا ينبغى الارتياب فى استحقاق الثواب فيما إذا احتاط و أتى أو ترك بداعى احتمال الامر أو النهى . و ربما يشكل فى جريان الاحتياط فى العبادات عند دوران الامر بين الوجوب و غير الاستحباب ، من جهة أن العبادة لا بد فيها من نية القربة المتوقفة على العلم بأمر الشارع تفصيلا أو إجمالا . و حسن الاحتياط عقلا لا يكاد يجدى فى رفع الاشكال ، و لو قيل بكونه موجبا خواه در عبادات باشد ، [ مانند : نماز جمعه به نظر فقيهى كه آن را حرام نمىداند ] و يا در غير عبادات باشد ، چنان كه شايسته نيست ترديد شود در اينكه شخص ، در صورتى كه احتياط كرده و عملى [ - محتمل الوجوب ، يا محتمل الحرمه ] را به انگيزهء احتمال امر يا نهى به جاى آورد يا ترك گويد ، مستحق ثواب است . جريان احتياط در عبادات چهبسا در جريان احتياط نسبت به عبادات [ مشكوكى ] كه مردّد است بين وجوب و غير استحباب [ و غير حرمت ] ، اشكال شده [ و گفته شده : احتياط يعنى به جاىآوردن عمل با همهء اجزاء و شرائط احتمالىاش و اين احتياط در عبادات جايز نيست ] ، بدينجهت كه در عبادت ، نيت قربت لازم است كه [ ايجاد چنين نيتى در عمل ] موقوف است بر داشتن علم اجمالى ، [ مانند : علم به امر به ظهر يا جمعه ] يا تفصيلى ، [ مانند : علم به امر به نماز و روزه ] به اينكه شارع ، ما را به انجام دادن فعل ، امر كرده [ و حال آنكه در عملى كه شك داريم و مشتبه الوجوب است علم به امر نداريم . پس ، انجام عمل به نيت قربت شايد حرام و بدعت باشد پس ، احتياط در عبادت ، از اساس معقول نيست ، چهرسد به نيكو بودن ] . [ اگر بگوييد : احتياط از نظر عقل نيكوست و « هرآنچه عقل به آن حكم كند ، شرع نيز بدان حكم مىكند » در نتيجه شرعا نيز احتياط نيكوست . بنابراين ، انجام دادنش به نيت قربت ممكن است . گوييم : ] حسن داشتن احتياط از نظر عقل ، در رفع اشكال مفيد نيست ، [ زيرا حسن ، براى امر مولوى ، علت تامه نمىباشد ، چرا كه حسن هرحسنى به حد مصلحت ملزمه نمىرسد تا بدان امر شود ] ،