كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 114
الثالث : ظاهر لفظ النهى و إن كان هو النهى التحريمى ، إلا أن ملاك البحث يعم التنزيهى ، و معه لا وجه لتخصيص العنوان ، و اختصاص عموم ملاكه بالعبادات لا يوجب التخصيص به ، كما لا يخفى . كما لا وجه لتخصيصه بالنفسى ، فيعم الغيرى إذا كان أصليّا ، و أما إذا كان تبعيا ، فهو و إن كان خارجا عن محل البحث ، لما عرفت أنه فى دلالة النهى و التبعى منه من مقولة المعنى ، إلا أنه داخل فيما هو ملاكه ، فإن دلالته على الفساد على القول به فيما 3 . شمول ملاك بحث ، نسبت به نهى تنزيهى و تبعى ظاهر لفظ « نهى » ، هرچند نهى تحريمى است ، [ بخاطر تبادر تحريمى از نهى ، هنگام اطلاق نهى ] ، ولى ملاك بحث [ - منافات نهى با صحت ] ، شامل نهى تنزيهى نيز مىشود ، [ زيرا نهى تنزيهى بر مرجوجيت دلالت مىكند ] و با شموليت ملاك بحث ، وجهى ندارد كه عنوان را [ به خصوص نهى تحريمى ] اختصاص دهيم . و اختصاص عموم ملاك بحث ، به عبادات ، موجب نمىشود كه نهى را به نهى تحريمى اختصاص داد . چنان كه پنهان نيست ، [ زيرا لازم است از همهء انواع نهى از عبادت ، سخن رود ، خواه تحريمى باشد و خواه تنزيهى ] چنان كه وجهى براى تخصيص نهى ، به نهى نفسى نيست [ هرچند ظاهر نهى ، نفسى است ] . بنابراين شامل غيرى نيز مىشود ، مشروط بر آنكه [ نهى غيرى ] ، اصلى باشد [ يعنى مدلول خطاب باشد ، مثل آنكه مولى بفرمايد : « هرگاه در مسجد نجاست ديدى ، در مسجد نماز نخوان » بهطورى كه نهى ، غيرى بوده و مقدمهء ازاله كه واجب است ، باشد ] ، اما درصورتىكه [ نهى غيرى ] ، تبعى باشد ، اين نهى هرچند از محل بحث بيرون است ، زيرا دانستيد مورد بحث در دلالت نهى است و نهى تبعى از مقولهء معناست [ كه از حكم عقل استفاده مىشود . نه از مقولهء لفظ ، تا بر فساد و بطلان دلالت كند ] ، ولى ملاك بحث در بحث داخل مىشود ، [ زيرا ملاك بحث آن است كه آيا نهى با صحت منافات دارد ، يا ندارد ؟ ] و دليل [ اينكه بحث ، شامل نهى غيرى نيز مىشود ] آن است كه دلالت نهى بر فساد بنابر قول به آن [ - نهى مفيد فساد است ] ،