فصل هشتم قاليبافى و نساجى « * »
1 - قالىها
زيباترين قالىهاى ايران از آن دوره صفوى است . براى اين امر دو عامل عمده وجود دارد .
اول اينكه اين شاخه از هنرهاى ايران در اين ايام بيشتر از گذشته به اوج و ترقى خود رسيد ؛ دوم اينكه از قاليهاى دوره تيمورى كه تكامل آنها بر پايه تكامل نگارگرى ايران بود ، چيزى باقى نمانده تا درباره آنها قضاوت و داورى شود و حال آنكه قاليها و پارچههاى باقىمانده از دوره صفوى آن مايه هست كه نشانگر مراحل پيشرفته فنى و تحولات زيبائىشناختى آنها باشد . نگارههايى كه امروز در دست است ، بلاشك حاكى از وجود قاليهائى در دوره تيموريان است . افزونبراين ، زيباترين قاليهاى بافتهشده باقيمانده متعلق به سالهاى نخستين سلسله صفوى است و نمىتواند بىمقدمه پديد آمده باشد . اشاره به قاليهاى نفيس در منابع تا به دوره ساسانيان مىرسد . ولى اينها را نمىتوان در بررسى حاضر مدنظر قرار داد ، چون شواهد موجود تصوير گويائى از طرح و تكنيك آنها ارائه نمىدهند « 1 » .
قاليهاى دوره تيمورى
در نگارههاى دوره تيمورى دو نوع قالى مىتوان تشخيص داد ، قاليهايى با طرحهاى هندسى و قاليهايى با طرحهاى اسليمى . آمى بريگز
( Amy Briggs )
بررسى تراز اولى از اين قاليچهها انجام
هامش
* نگارنده مايل است اعلام بدارد كه اين فصل در سال 1973 م . كامل و ارائه شده است ؛ ازاينرو تحولات اخير در اين زمينه در نظر گرفته نشده است .
( 1 ) - در مورد منابع نگاه كنيد به : « هنر قاليبافى » ، درSPA، صص 82 - 2270 .