بر اين كار شكرگزار و خشنود بودند .
- با نيزههاى ردينى ، شمشير بر كف ، چنان حمله مىكردند كه گويى شعلهء آتش سر كشيده است .
- همدانيان به زيور اخلاق و دين آراستهاند و آنگاه كه به نبرد برخيزند ، دشمنشكن و پايدارند .
- در جنگها ، تلاش و عزم و شهامتى صادقانه از خود نشان مىدهند و هرگز گفتارشان به دروغ و گناه آلوده نيست .
- و آنگاه كه به خانههاشان وارد شوى ، از تو نيك پذيرايى مىكنند و خوراك خوشگوار مىيابى .
- خداوند بهشت را به همدانيان پاداش بدهد ، چرا كه اينان در ميدان نبرد ، سركوبكنندهء دشمنانند .
- اگر من بر در سراى بهشت ، افتخار دربانى داشتم ، به آل همدان مىگفتم : به سلامت وارد شويد . « 1 »
مؤسس شرافت اين خاندان بزرگ ، حارث همدانى ، مصاحب امير مؤمنان عليه السّلام و كسى بود كه در ولاى آن حضرت فانى گشته بود . او از فقهاى بزرگ شيعه ، و يكى از برجستگان روزگار به شمار مىرفت . گروهى از رجال عامه او را ستودهاند « 2 » و سمعانى در ذيل واژهء خارفى از انساب خود او را جزو غاليان شيعه دانسته است .
ابن قتيبه او را جزو رجال بزرگ شيعه و در رديف صعصعة بن صوحان و اصبغ بن نباته و امثال آنها آورده است . « 3 »
ذهبى گفته است كه او از بزرگترين علماى تابعى بود . « 4 » همو و ابن حجر « 5 » از ابو بكر بن
هامش
( 1 ) . كتاب صفين ، ابن مزاحم 310 ، 496 ؛ شرح ابن ابى الحديد : 1 / 492 و 2 / 294 .
( 2 ) . بجز عدهء معدودى ، ديگران نسبت به عترت پاك پيامبر كينه ورزيدهاند ، به شيعيان اهانت كردهاند ، دروغهايى بافتهاند و مطالبى را به زبان آوردهاند كه هيچ وزنى ندارد .
( 3 ) . المعارف 306 .
( 4 ) . ميزان الاعتدال : 1 / 202 .
( 5 ) . تهذيب التهذيب 145 .