اخبار و كارهاى عجيب پسر عمر
اين طرز تفكر پسر عمر در موضوع خلافت و بيعت است . حال ، نظر و گفته و انتخاب و ارزشيابىاش در مورد خلافت و در ساير موضوعات چه ارزش و اعتبارى مىتواند داشته باشد ؟ اخبار تاريخىاى كه از وى در دست مىباشد ، بعضى بر نابخردى و بدفكرى و سست رأيىاش دلالت مىنمايد ، و برخى نشان مىدهد كه با امير المؤمنين على عليه السّلام بد بوده و از وى نفرت داشته و جانبدار و دستهء تجاوز كار اموى را مىگرفته است . بنابراين ، نظرش دربارهء هيچيك از طرفين - خواه على عليه السّلام و يارانش و خواه دار و دستهء امويان - حجت و صائب نيست .
نمونهاى از اخبار نوع اول ، خبرى است حاكى از اين سخنش كه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله گذشته ، هيچ كس به اندازهء من به نعمت همبسترى دست نيافته است . « 1 »
از حرفش چنين برمىآيد كه مردى شهوانى بوده و سروكارى و اشتغال و تمايلى جز به شهوت نداشته است . و از سست رأيى و نابخردىاش اينكه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله را مثل خود پنداشته حتى شهوانىتر از خويش ، و ندانسته كه ملكات رسول خدا و نيروهاى آن رسالتآور ، در تعادل و موازنه بوده و هريك از قوايش در نهايت اعتدال بر ميزانى ثابت ، و مركز دايره را مىمانسته است كه همهء خطوط نيروهايش برابرند و در يك جا متمركز . به
هامش
( 1 ) . نوادر الاصول ، حكيم ترمذى 212 .