راهنمايىاش را مشعل راه خويش سازند و همواره با او باشند ، و اين جمل تشويق و ترغيب را آنگاه بيان داشت كه خداى تعالى ولايت و دوستدارىاش را قرين ولايت خود و ولايت پيامبرش برشمرد و اطاعتش را عين اطاعت خود و پيامبر دانست و فرمود : ولىّ شما فقط خداست و پيامبرش و مؤمنانى كه نماز مىگذارند و در حال ركوع زكات مىدهند « 1 » و اى مؤمنان ! از خدا اطاعت نماييد و از پيامبر و فرماندهانى كه از شمايند ، اطاعت كنيد . « 2 » « 3 »
با اينهمه معاويه سر به فرمان خدا و پيامبر فرود نمىآورد و مقام و منزلت امير المؤمنين على را به رسميّت نمىشناسد و به مقتضيات آن عمل نمىكند و سر از تبعيت آن احكام مقدس برمىتابد و سردمدار ستمگرانى مىشود كه هيمهء دوزخند . « 4 » آرى ، اينهمه آيه و حديث ، معاويه را قانع و مطيع نمىسازد و نه هيچيك از ديگر فرمايشهاى رسول اكرم ، مانند اين سخنان صريح گهربار :
على نسبت به من منزلتى دارد كه هارون با موسى داشت ، با اين تفاوت كه پس از من پيامبرى نخواهد بود .
هركه من مولاى او هستم ، على مولاى اوست . خدايا هركه او را دوست مىدارد دوستش بدار و هركه او را دشمن مىدارد دشمنش بدار . هركه او را يارى مىنمايد ، يارىاش كن و هركه او را خوار مىگذارد ، خوارش گذار .
هركه مرا اطاعت كند ، خدا را اطاعت كرده است و هركه سر از فرمان من بپيچد ، سر از فرمان خدا پيچيده است . هركه على را اطاعت كند ، مرا اطاعت كرده است و هركه سر از فرمان على بپيچد ، سر از فرمان من پيچيده است .
دو چيز گرانبها برايتان برجا مىگذارم : كتاب خدا و خاندانم را . اين دو تا به كنارهء
هامش
( 1 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 2 / 52 ، 58 و 3 / 141 - 147 .
( 2 ) . نساء 4 / 59 .
( 3 ) . صحيح بخارى ، باب تفسير ، كتاب احكام ؛ صحيح مسلم : 6 / 13 .
( 4 ) . جن 72 / 15 .