همگى بر او خواهد بود و در قيامت خدا عذرش را نمىپذيرد . « 1 »
آن جماعت در مورد دشنام دادن به ابو بكر و عمر و عثمان داد و قال زيادى راه انداختهاند . محمد بن يوسف قرمانى مىگويد : از قاضى ابويعلى دربارهء كسى كه به ابو بكر دشنام دهد سؤال شد ، گفت : كافر است . سؤال شد : نماز ميت بر او مىتوان خواند ؟
گفت : نه . سؤال شد : چطور در حالى كه لا إله الا اللّه مىگويد ، مىتوان چنين رفتارى با او كرد ؟ گفت : به نعش او دست نزنيد ، او را با چوب بغلتانيد و به گور دراندازيد و رويش را بپوشانيد . « 2 »
جردانى مىگويد : بيشتر علما گفتهاند : كسى كه به ابو بكر و عمر دشنام دهد ، كافر است . « 3 »
ابن تيميه به نقل از ابراهيم نخعى مىگويد : گفته مىشد كه دشنام دادن به ابو بكر و عمر از گناهان كبيره است . ابو اسحاق سبيعى هم مىگويد : دشنام دادن به ابو بكر و عمر از گناهان كبيرهاى است كه خداى متعال دربارهاش فرموده : از گناهان كبيره كه از آن منع گشتهايد ، دورى كنيد . « 4 »
به دستور المتوكل على اللّه ، عيسى بن جعفر بن محمد به خاطر اينكه به ابو بكر و عمر و عايشه و حفصه دشنام داده بود ، اعدام شد . « 5 »
ابن تيميه در همان كتاب مىنويسد : احمد حنبل طبق روايت ابو طالب ، دربارهء مردى كه به عثمان دشنام داده است ، گفته : اين زنديق است . « 6 »
اين فتاوا كه از بديهيات و مسلميات فقهى تهى است و پژوهنده را اين امكان نيست كه از صاحبان آنها بخواهد و بپرسد روى چه حساب و كتابى چنين فتاوايى صادر كردهاند و چه مداركى از قرآن و سنت يا اصول و قواعد يا قياس و استحسان داشتهاند ؟ مخصوصا بپرسد بنا بر چه مدرك و اصلى اين احكام شما تنها به چند تن از اصحاب اختصاص و
هامش
( 1 ) . الكبائر 233 ، 235 .
( 2 ) . الصارم المسلول 575 .
( 3 ) . مصباح الظلام : 2 / 23 .
( 4 ) . الصارم المسلول ، ابن تيميه 581 .
( 5 ) . تاريخ ابن كثير : 10 / 324 .
( 6 ) . الصارم المسلول 576 .