اللّه مىگفت ، و ابو بكر و عمر نيز چنين مىكردند . « 1 »
13 - انس بن مالك در جوابى كه دربارهء لبيك گفتن روز عرفه داده ، مىگويد : اين راه را همراه پيامبر و يارانش رفتهام ، بعضى از ما تكبير مىگفتند و برخى لا إله الا اللّه ، و هيچ يك به كار ديگرى ايراد نمىگرفت . « 2 »
14 - دربارهء عايشه روايتى هست كه مىگويد : وى پس از عرفه ، لبيك مىگفته است . « 3 »
15 - عبد الرحمن اسود مىگويد : پدرم روز عرفه به ابن زبير گفت : چرا لبيك نمىگويى ؟ عمر را ديدم كه در چنين موقعيتى لبيك مىگفت . در نتيجه ، ابن زبير شروع كرد به لبيك گفتن . « 4 »
16 - دربارهء مولاى متقيان امير المؤمنين روايتى هست كه مىگويد : حضرتش تا رمى جمرهء عقبه را به انجام مىرسانيد ، لبيك مىگفت . « 5 »
17 - دربارهء حضرتش همچنين اين روايت هست كه در حج و روز عرفه تا غروب آفتاب لبيك مىگفت . « 6 »
18 - عكرمه مىگويد : همراه حسين بن على عليه السّلام بودم ، همچنان لبيك مىگفت تا رمى جمرهء عقبه .
سنتى كه آن جماعت دربارهاش اتفاق دارند و فقيهان و مفتيان بر آن صحه گذاشتهاند ، چنين است . ابن حزم مىنويسد : از لبيك گفتن تا پرتاب آخرين ريگ جمرهء عقبه نبايد دست كشيد . مالك گفته است : چون به عرفه روانه شوى ، لبيك گفتن تمام مىشود ، آنگاه دلايل مالك را رد كرده بىاعتبار مىشمارد . « 7 » ليك نظر مالك را كمى پيشتر ملاحظه كرديد و ديديد بر خلاف آن است كه ابن حزم گفته و به وى نسبت داده است . همو در جاى ديگر كتابش مىنويسد : دست از لبيك گفتن نمىكشد تا رمى جمره ، و اين عقيدهء
هامش
( 1 ) . المحلى : 7 / 136 .
( 2 ) . صحيح مسلم : 4 / 73 .
( 3 ) . المحلى : 7 / 36 .
( 4 ) . همان : 7 / 136 .
( 5 ) . همان مأخذ .
( 6 ) . اين روايت را مالك در الموطأ ثبت كرده مىگويد : اين كارى است كه علماى ديار ما همچنان انجام مىدهند . نيز ر ك : بحر الزخار : 2 / 342 .
( 7 ) . المحلى : 7 / 135 .