اصبغ مىگويند : اگر فراموش كرد تكبير بگويد ، سجدهء سهو به جاى مىآورد و اگر به جاى نياورد ، اشكالى ندارد و اگر عمدا تكبير نگويد ، كار بدى كرده است ، اما نمازش درست است . اين ، عقيدهء فقهاى همهء كشورها است از شافعيان و كوفيان و اهل حديث و مالكيان به استثناى آنان كه با ابن القاسم همرأيند . « 1 »
9 - معاويه از سر دشمنى با على عليه السّلام از گفتن لبيك اللهم لبيك خوددارى مىكند
نسائى و بيهقى از طريق سعيد بن جبير اين روايت را ثبت كردهاند كه گفت : ابن عباس در عرفه بود . از من پرسيد : اى سعيد ! چرا نمىشنوم كه مردم لبيك اللهم لبيك بگويند ؟
گفتم : از معاويه مىترسند . ابن عباس از چادرش بيرون آمد و گفت : لبيك اللهم لبيك ، گرچه معاويه بدش بيايد . خدايا اينها را لعنت كن ، زيرا از سر دشمنى با على سنت پيامبر را ترك كردهاند . « 2 »
سندى در شرحى بر سنن نسائى در توضيح جملهء « از سر دشمنى با على » مىگويد :
يعنى به خاطر دشمنى كه با وى داشتند ، چون وى پاىبند به سنن و رويهء پيامبر بود ، آنها از سر دشمنى با وى سنن را ترك مىكردند و به جا نمىآوردند .
در كتاب كنز العمال اين سخن ابن عباس به نقل از ابن جرير طبرى آمده است كه گفت :
خدا فلان شخص را لعنت كند كه از گفتن لبيك اللهم لبيك در اين روز ، يعنى روز عرفه منع مىكرد ، زيرا على در آن روز لبيك مىگفت .
احمد حنبل در مسند به اين عبارت ثبت كرده كه سعيد بن جبير مىگويد : در عرفه نزد ابن عباس رفتم و داشت انار مىخورد كه گفت : پيامبر خدا در عرفه افطار كرد و ام الفضل برايش شير فرستاد و آن را نوشيد . بعد افزود : خدا فلان اشخاص را لعنت كند كه تعمدا عظيمترين روزهاى حج را هدف قرار دادند و آراستگى و شكوهش را از بين بردند ، و مايهء آراستگى و شكوه حج ، گفتن لبيك اللهم لبيك است . « 3 » اين را مؤلف كنز العمال نيز از
هامش
( 1 ) . شرح الموطأ ، زرقانى : 1 / 145 .
( 2 ) . سنن نسائى : 5 / 253 ؛ سنن بيهقى : 5 / 113 .
( 3 ) . مسند احمد : 1 / 217 .