قسطلانى مىگويد : اين عقيدهء عموم دانشمندان است ، و احمد بن حنبل عقيده دارد كه اگر پيش از زوال خورشيد خوانده شود ، درست است به استناد روايات ثابت نشدهاى كه مىگويد : ابو بكر و عمر و عثمان ، رضى اللّه عنهم ، نماز جمعه را پيش از زوال خورشيد مىخواندهاند . « 1 »
طرق روايىاى كه احمد بن حنبل به آنها استناد كرده ، به عبد اللّه بن سيدان سلمى منتهى مىشود و حديث شناسان اين طرق روايى را به علت وجود عبد اللّه بن سيدان ، بىارزش و بىاعتبار خواندهاند . زيلعى مىنويسد : آن ، حديثى ضعيف است . « 2 » نووى در كتاب الخلاصه مىگويد : بر ضعف عبد اللّه بن سيدان اتفاق نظر هست . ابن حجر مىنويسد :
او تابعى بزرگى است ، لكن به عادل بودن شناخته نشده است « 3 » ابن عدى مىگويد : شبه مجهول است . بخارى مىگويد : حديثى كه وى روايت كرده ، با روايت ديگران تأييد نگشته است ، بلكه روايات ديگرى كه محكمتر از آن مىباشد ، با آن ناسازگار است ، آنگاه رواياتى مىآورد با سندهاى درست و متين حاكى از اينكه ابو بكر و عمر و على ، بر خلاف آنچه عبد اللّه بن سيدان روايت مىكند ، عمل مىكردهاند .
بنابراين ، سنت ثابت و مسلم دربارهء وقت نماز جمعه ، همان است كه در وقت نماز ظهر هست ، و كار معاويه كه نماز جمعه را در نيمروز و پيش از زوال خورشيد خوانده ، تخلف از سنت و راهنمايى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده است و انحراف از شيوهء پيشينيان راسترو ، انحرافى چون ديگر انحرافات و ديگر كارهايش .
6 - بدعت دو خواهر را همزمان به همسرى داشتن
ابن منذر ، از قول قاسم بن محمد چنين ثبت كرده است : قبيلهاى از معاويه پرسيدند كه آيا جايز است انسان دو كنيز را كه خواهر يكديگرند ، باهم به همسرى داشته باشد ؟
گفت : اشكالى ندارد . نعمان بن بشير سخنش را شنيد و به اعتراض گفت : اينطور فتوا
هامش
( 1 ) . ارشاد السارى : 2 / 164 .
( 2 ) . نصب الراية : 2 / 196 .
( 3 ) . فتح البارى : 2 / 309 .