نداده است . « 1 »
دربارهء راهنمايى رسول اكرم در مورد نماز عيد فطر و قربان ، و اينكه حضرتش نماز عيد را بدون اذان و اقامه برگزار مىكرده ، روايات و احاديث بسيار هست كه چندتايى را مىآوريم :
1 - جابر بن عبد اللّه انصارى مىگويد : روز عيدى با پيامبر بودم . نخست پيش از خطبه ، نماز را شروع كرد بدون اذان گفتن و اقامه . بعد برخاست و به بلال تكيه زد و به پرهيزگارى و خداترسى امر كرد و به فرمانبردارى از تعاليم الهى تشويق كرد و مردم را پند و اندرز داد ، آنگاه پيش زنان رفت و ايشان را پند و اندرز گفت و موعظه فرمود . « 2 »
2 - جابر بن سمره مىگويد : چندين بار - نه يك بار و دو بار - با پيامبر نماز عيد خواندم كه بدون اذان و اقامه بود . « 3 »
3 - ابن عباس و جابر بن عبد اللّه انصارى مىگويد : در عيد فطر و عيد قربان اذان گفته نمىشد . « 4 »
4 - ابن عباس مىگويد : پيامبر خدا نماز عيد را بدون اذان و اقامه خواند ، و ابو بكر و عمر يا عثمان نيز آن را گزاردند يحيى كه اين را از ابن عباس روايت كرده ، در كلمهء عثمان شك دارد . « 5 »
5 - عبد الرحمن بن عباس مىگويد : مردى از ابن عباس پرسيد : نماز عيدى را با رسول
هامش
( 1 ) . نيل الاوطار : 3 / 364 .
( 2 ) . صحيح البخارى : 2 / 111 به اختصار ؛ صحيح مسلم ؛ 3 / 18 ؛ سنن نسائى : 3 / 186 ؛ سنن دارمى :
1 / 375 ، 377 به اختصار و تفصيل ؛ وى همين مطلب را به عبارتى شبيه اين ، از طريق ابن عباس در صفحات 376 ، 378 ثبت كرده است ؛ زاد المعاد ، ابن قيم : 1 / 173 .
( 3 ) . صحيح مسلم : 3 / 29 ؛ سنن ابى داود : 1 / 179 ؛ جامع ترمذى : 3 / 4 ؛ مسند احمد : 5 / 92 ، 94 ، 95 ، 98 ، 107 با عبارات گوناگون ، سنن بيهقى : 3 / 284 ؛ فتح البارى : 2 / 362 .
( 4 ) . صحيح البخارى : 2 / 111 ؛ صحيح مسلم : 3 / 19 ؛ جامع ترمذى : 3 / 4 ؛ المحلى ، ابن حزم : 5 / 85 ؛ سنن نسائى : 3 / 182 ؛ سنن بيهقى : 3 / 284 .
( 5 ) . سنن ابى داود : 1 / 179 ؛ سنن ابن ماجة : 1 / 386 ؛ شرح موطأ ، زرقانى : 1 / 323 با ذكر صحت سند روايت .