پيامبر كه فرمود : از گناهان نابخشودنى برحذر باش ، تا آنجا كه مىفرمايد : و رباخوار ، هر كه ربا بخورد ، در روز قيامت به صورت ديوانهاى نامتعادل برانگيخته مىشود ، آنگاه اين آيت برخواند : كسانى كه ربا مىخورند به يك صورت برانگيخته مىشوند و آن به صورت كسى است كه به افسون شيطان ديوانه شده باشد .
20 - عبد اللّه بن احمد در كتاب زوائد از طريق عبادة بن صامت ، حديثى ثبت كرده منسوب به پيامبر كه سوگند به آنكه جانم در دست اوست ، جماعتى از امتم شب را به حال سركشى و غرور و لهو و لعب به سر مىآورند و صبحگاهان به حال بوزينگان و خوكان درمىآيند ، با اين روششان كه حرامها را روا مىسازند و مرتكب مىشوند و زنان آوازه خوان به خدمت مىگيرند و باده گسارى مىكنند و رباخوارى .
اينها پارهاى از احاديثى است كه در موضوع رباخوارى آمده و حافظ منذرى با ديگر احاديث آنها را گردآورده و نوشته است . « 1 »
21 - اين قسمت از نطق پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه در حجة الوداع ايراد فرموده ، صحيح شمرده شده است : هان ! همهء امور جاهليت زير اين دو پايم لگدمال و ملغى است و رباى دورهء جاهليت ملغى و پايمال است و اولين ربايى كه زير پا مىنهم ، رباى عباس بن عبد المطلب است كه همهاش ملغى و پايمال است . « 2 »
22 - استادان و پيشوايان علم حديث ، حديثى آوردهاند منسوب به پيامبر كه مسلم از قول ابو سعيد خدرى بدين عبارت ثبت كرده است : طلا به طلا ، نقره به نقره ، گندم به گندم ، جو به جو ، خرما به خرما ، نمك به نمك ، برابروار بايد مبادله و معامله شود .
بنابراين ، هركه افزونتر بخواهد يا افزونتر بدهد ، رباخوارى كرده باشد ، ودهنده و گيرنده در اين امر همسانند . « 3 »
23 - از طريق ابو سعيد خدرى حديثى منسوب به پيامبر آمده به اين مضمون : طلا را با
هامش
( 1 ) . ر ك : الترغيب و الترهيب : 2 / 247 - 251 .
( 2 ) . صحيح مسلم : 4 / 41 ؛ سنن بيهقى : 5 / 274 ؛ سنن ابى داود : 2 / 83 .
( 3 ) . ر ك : صحيح مسلم : 5 / 44 ؛ سنن نسايى : 7 / 277 ، 278 ؛ سنن بيهقى : 5 / 278 .