گريزى از آن نيست . . . « 1 »
[ نطق ابن عباس در بصره ]
54 - ابن عباس در نطقى در بصره چنين مىگويد : اى مردم ! براى حركت به طرف امام و پيشوايتان آماده شويد . در راه خدا سبكبار و گرانبار بسيج شويد ، و با جان و مال جهاد كنيد ، زيرا شما اينك همراه امير المؤمنين عليه كسانى مىجنگيد كه پيمان گسسته و ريختن خون مؤمنان را روا شمردهاند ، آنان كه ستمگرند و قرآن نمىخوانند و حكم قرآن را نمىشناسند و به دين حق پاىبند نيستند . عمرو بن مرجوم عبدى برخاسته در جواب نطقش چنين مىگويد : خدا امير المؤمنين را موفق بدارد ، و حكومت يكپارچه بر مسلمانان را برايش فراهم آورد ، و پيمان گسلان ستمگرى را كه قرآن نمىخوانند ، لعنت كند . ما به خدا قسم ، به آنها كينه مىورزيم و براى خدا از آنها گسسته و كناره جستهايم . « 2 »
55 - عمار ياسر ، در اثناى جنگ صفين مىگويد : اى مسلمانان ! آيا مىخواهيد كسى را تماشا كنيد كه با خدا و پيامبرش دشمنى نموده و عليه آنها تلاش كرده و بر ضد مسلمانان به تجاوز مسلحانه دست زده و از مشركان پشتيبانى كرده است و وقتى خدا خواسته دينش را حمايت و نمايان كند و پيامبرش را يارى دهد ، او نزد پيامبر آمده و اظهار مسلمانى نموده است ، در حالى كه به خدا قسم ، نه از روى ميل ، بلكه از ترس چنين كرده است و هنگامى هم كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله درگذشت ، به خدا قسم ، مىدانستيم كه او دشمن مسلمانان و دوستدار تبهكاران بوده است ؟ هان ! آن شخص ، معاويه است . بنابراين ، او را لعنت كنيد كه خدا لعنتش كند و با او بجنگيد ، زيرا از كسانى است كه مشعل دين خدا را خاموش مىسازند و دشمنان خدا را پشتيبانى مىكنند . « 3 »
56 - عبد اللّه بن بديل ، در اثناى جنگ صفين در نطقى مىگويد : معاويه داعيهء كارى را دارد كه حق او نيست و بر سر حكومت با شايستگان و صاحبان حقيقى آن و كسانى كه همطراز شأن نيست ، به كشمكش برخاسته و به منازعات عقيدتى و سياسى ناروايى
هامش
( 1 ) . الامامة و السياسة : 1 / 153 ؛ جمهرة الخطب : 2 / 242 .
( 2 ) . كتاب صفين 130 ، 131 .
( 3 ) . ر ك : تاريخ طبرى : 6 / 7 ؛ كتاب صفين 240 ؛ الكامل ؛ ابن اثير : 3 / 136 .