ابن واره نيز همين عقيده را دارد . ابن حبان مىگويد : از راويان ثقه چيزهاى بهم ريخته و وارونهاى را به شكلى نقل مىكند كه جز او نقل نكرده است . « 1 »
خلاصهء كلام ، اين شخص دروغسازى است كه بسيار حديث دروغ ساخته است و هر كه از او به خوبى ياد كرده ، او را نشناخته يا پيش از آنكه رسوا شود ، دربارهاش اظهار نظر نموده است . ابو العباس بن سعيد مىگويد : داود بن يحيى مىگفت : ابو حاتم سابقا از او برايم حديث نقل مىكرد و مىآموخت ، اما در ايام اخير تركش كرد . ابو حاتم رازى مىگويد : يحيى بن معين از من راجع به ابن حميد ، پيش از آنكه وضعش آشكار شود و آن كارها از او سرزند ، پرسيد و گفت : چه خردهاى بر او مىگيرند ؟ گفتم : در رسالهء حديثىاش چيزى نوشته است ، آنگاه مىگويد : اين مطلب چنين نيست ، بعد قلم را برمىدارد و نوشتهء رساله را تغيير مىدهد . گفت : اين خيلى بد روش و خصلتى است .
ابو على نيشابورى مىگويد : به ابن خزيمه گفتم : چه مىشد اگر استاد از محمد بن حميد روايت مىكرد و حديث مىآموخت ، زيرا احمد وى را ستوده است . ابن خزيمه گفت : احمد او را نشناخته است و اگر چنان كه ما او را شناختهايم ، مىشناخت ، هرگز نمىستودش .
35 - ابن عساكر روايتى ثبت كرده است از طريق على بن محمد بن شجاع ربعى ، از عبد الوهاب ميدانى دمشقى ، از محمد بن عبد اللّه بن ياسر ، از محمد بن به كار ، از محمد بن وليد ، از داود بن سليمان شيبانى ، از حازم بن جبلة بن ابى نصره ، از پدرش ، از جدش ، از ابو سعيد خدرى ، رضى اللّه عنه ، كه مىگويد : رسول خدا به ابو بكر و عمر فرمود : به خدا سوگند ، من و فرشتگان شما دو نفر را دوست مىداريم ، چون خدايتان دوست مىدارد .
هركه شما را دوست دارد ، خدا او را دوست دارد ، و هركه به شما نيكى نمايد ، خدا به او نيكى كند ، و هركه پيوند از شما بگسلد ، خدا پيوند از او بگسلد ، و هركه شما را در دنيا و آخرت مورد كينهء خويش قرار دهد ، خدايش مورد كينه قرار دهد . « 2 »
اينك به شناسايى رجال سند روايت مىپردازيم :
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب : 9 / 127 - 131 .
( 2 ) . لسان الميزان : 2 / 418 و 5 / 229 .