ابو بكر و مبلغانش هيچ اشارهاى به اينكه او بهترين انسان است ، ننمودند و نه در اجتماعات و مناسبتهاى پس از سقيفه ؟ بلكه همه جا حرفشان اين بود كه او پيش قدم و سالخورده است و يار پيامبر در غار « 1 » ، و اين حرف را با تهديد و ارعاب مىآميختند . آيا در آن سخن انديشه نكردند يا براى آنها چيزى كه نازل شده كه براى نياكانشان نازل نشده بود . « 2 »
گرفتيم كه اصحاب آن روز منزلت ابو بكر را نشناختند و به علوّ مقامش پى نبردند ، چرا امير المؤمنين به آنها كه در ميانشان پيروانى مطيعتر از سايهء خويش داشت ، تذكر نداد و آگاهشان نساخت و دستور نداد كه از ابو بكر پيروى نمايند تا با اين كار ريشهء آشوب و اختلاف داخلى را بركند و مسلمانان را به وحدت آرد و مجال حركات زيانبار را از ميان بردارد ؟
در حقيقت ، امير المؤمنين على بن ابى طالب منزه است از اين حرفها ، و مبراست از تهمتى كه در اين روايت دروغين به وى زده شده است . حضرتش هيچگاه چنين سخنى نگفته و چنين مقام و منزلتى براى ابو بكر و عمر و عثمان قائل نگشته ، بلكه همواره نظرى بر خلاف اين اظهار و اعلام داشته و عقيدهء خويش را دربارهء آنها از فراز منبر و در ميان دهها هزار تن بيان كرده و به شرح آورده است كه ما قسمتى از سخنان گهربارش را در اين زمينه ثبت كرديم .
در اينجا هرگز در مقام اثبات اينكه على عليه السّلام پس از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بهترين و برترين انسان است نيستيم ، و نه درصدد اينكه برترى و تفوقش را بر حكام سهگانه و امثال آنها باز نماييم ، بلكه فقط دوست مىداريم كه براى اين انسان كامل در افكار عمومى جامعهء اسلامى مقام يك فرد مسلمان را ثابت نماييم و بر سر اين مقام با آن جماعت همداستان شويم . خدايا از تو پوزش مىطلبم كه سرانجام همه به سوى تست .
آن جماعت بعد از اينكه باور داشتند و راست پنداشتند كه على عليه السّلام فرموده است : من فقط يك تن از مسلمانان هستم . يا به پسرش گفته : پسرم ! پدرت يك تن از مسلمانان است
هامش
( 1 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 7 / 91 .
( 2 ) . مؤمنون 23 / 68 .