تدارك آن سپاه چگونه بوده و عثمان چقدر انفاق و كمك كرده است ، و تعارض آنها به قدرى است كه بطلان آنها را ثابت مىنمايد .
مثلا ابن هشام روايت مىكند كه عثمان بن عفان در تدارك آن سپاه مبلغ هنگفتى كمك كرد كه هيچكس كمك نكرده است . كسى كه طرف اعتماد من مىباشد ، برايم اينطور نقل كرده كه عثمان بن عفان در غزوهء تبوك براى تدارك سپاه تنگدستى يكهزار دينار كمك كرده است . « 1 »
طبرى ، قسمت اول گفتهء ابن هشام را گرفته و روايتش را نقل ناكرده رها ساخته است .
كلبى ، چنان كه واحدى آورده ، بهطور مرسل چنين روايت كرده كه عثمان يكهزار شتر با پالانش كمك كرد . « 2 »
قتاده بهطور مرسل مىگويد : يكهزار شتر و هفتاد اسب كمك كرد .
بلاذرى با سندى ضعيف و بهطور مرسل مىگويد : هفتادهزار كمك كرد .
طبرانى با سند ضعيف مىگويد : دويست شتر با پالان كمك كرده همراه با دويست اوقيه طلا .
ابويعلى با سندى ضعيف مىگويد : هفتصد اوقيه طلا آورد .
ابن عدى با سندى بسيار سست و ضعيف مىگويد : دوهزار دينار آورد .
ابو نعيم با دو سند باطل مىگويد : هزار دينار آورد .
احمد حنبل و ابو نعيم با سند عيبناك روايت مىكنند كه سيصد شتر با پالان كمك كرد .
ابن عساكر بهطور مرسل مىگويد : تداركات يك سوم آن سپاه را تهيه كرد .
ابن اثير آنچه را طبرى آورده ، گفته و افزوده كه آوردهاند كه سيصد شتر و يكهزار دينار بوده است .
عماد الدين عامرى فقط يك حرف ادعايى و سر خود مىزند و مىگويد : يكهزار دينار كمك كرده و نهصد و پنجاه شتر و پنجاه اسب داده است .
حلبى سخنى بدون دليل مىگويد : ده هزار دينار كمك كرد بجز هفتصد شتر و يكصد
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام : 4 / 172 .
( 2 ) . اسباب النزول 61 .