دربارهء عثمان ادعا شده ، ملاحظه خواهيد كرد و خواهيد ديد كه روايات اين دو نفر صحت ندارد و قابلاعتماد نيست .
10 - ذهبى روايتى از طريق انس آورده به اين مضمون : اى عثمان ! تو پس از من عهدهدار خلافت خواهى شد و منافقان مىخواهند ترا عزل كنند ، از خلافت كنارهگيرى نكن ، و آن روز را روزه بدار تا نزد من افطار كنى . « 1 »
ذهبى مىگويد : در سندش نام خالد بن ابى رحال انصارى هست كه روايات عجيبى دارد . ابن حبان مىگويد : روايات او قابل استناد نيست . در لسان الميزان آمده كه ابو حاتم گفته است : او قوى نيست . « 2 »
تأملى در اين روايات
اينها يك سلسله روايت است متضمن اين معنا كه گويا رسول اكرم به عثمان سفارشى كرده است . در جعل اينها جمعى حيلهگر و دغلباز همكارى كردهاند . نامهايى كه در سند آنها به چشم مىخورد ، يا اموى است يا شامى و بصرى ، يا هواخواه عثمان كه به سرور خاندان پيامبر ، مولاى متقيان حمله مىكرده است ، كسانى كه يا در نقل حديث ضعيف هستند يا كذاب و دروغساز و متروك و مطرود و بىاعتبار . بهعلاوه ، متن آنها معيوبتر از سند است ، زيرا صحت متن آنها مستلزم اين است كه همهء اصحاب پيامبر از عدالت و پاكدامنى به دور باشند . لازمهء تصديق آن روايات ، بىعدالتى اصحاب است ، چه در چندين روايت چنين آمده كه كسانى كه عليه عثمان برخاستهاند و جنبش كردهاند و خواستار عزلش شدهاند ، جمعى منافقند . در بعضى از آنها هم اينطور است : عثمان و يارانش در آن روز برحق خواهند بود و شما از اين مرد امين و يارانش پيروى كنيد . ضمنا مىدانيم كسانى كه عليه او برخاستهاند و جنبش كرده و خواستار عزلش بودهاند ، عبارتند از همهء اصحاب ، از مهاجران گرفته تا انصار ، به استثناى سه نفر : زيد بن ثابت ، حسان بن ثابت ، اسيد ساعدى ، يا آنها به علاوهء كعب بن مالك و عدهاى از اوباش اموى . با وجود
هامش
( 1 ) . ميزان الاعتدال : 1 / 300 .
( 2 ) . لسان الميزان : 6 / 794 .