آنچه برادر رضاعىاش مىگويد ، حق و تحقق يافتنى است . شايد فراموش كرده است كه خداى حكيم فرمود :
1 - كافران به مؤمنان گفتند : طريقهء ما را پيروى كنيد و ما در عوض گناهان و لغزشهايتان را به گردن مىگيريم ، حال آنكه اينان بار گناه كسى را به گردن نخواهند گرفت و قطعا دروغ مىگويند . آنها در حقيقت بار سنگين گناهان خود را همراه با بارهاى گناه ديگران بر دوش خواهند كشيد و در رستاخيز به سبب سخنان افتراآميز بازخواست خواهند شد . « 1 »
2 - هركه كار بد كند ، كيفر آن را خواهد ديد و براى خويش جز خدا حامى و ياورى نخواهد يافت . « 2 »
3 - هركه ذرهاى نيكى كند ، آن را مىبيند و هركه ذرهاى بدى كند ، آن را مىبيند . « 3 »
4 - هركس در گروه كارى است كه كرده است . « 4 » و هركه گناهى كند ، آن گناه به زيان خود كرده است . « 5 »
6 - آن روز هركس را همانند عملش جزا مىدهند و به كسى ستمى نمىرود . « 6 »
7 - هركس را برابر كارى كه كرده است ، جزا دهند و به هيچ كس ستم نشود . « 7 »
آيات بسيار ديگرى نظير اينها وجود دارد كه جملگى مبيّن اين حكم عقلى است كه كيفر دادن كسى به خاطر جرمى كه ديگرى مرتكب كشته ، نارواست .
عدالت چنين حكم مىكند كه پسر ابو سرح و افراد فرومايه و رذلى امثال او اگر قرار باشد به موجب چنين تعهّدات مسخرهاى متحمل گناهان جديد و مستحق كيفر اضافى شوند ، متحمّل مسئوليت اين گناه خواهند شد كه با حرف خود در برابر خدا گستاخى نموده و سهمگينى شعلهء كيفرش را ناچيز و حقير شمرده و مردم نيكوكار را از پرداخت صدقه و كمك به نيازمندان بازداشتهاند ، نه اينكه متحمل گناهان گذشتهء
هامش
( 1 ) . عنكبوت 29 / 12 ، 13 .
( 2 ) . نساء 4 / 123 .
( 3 ) . زلزال 99 / 7 ، 8 .
( 4 ) . مدثر 74 / 38 .
( 5 ) . نساء 4 / 111 .
( 6 ) . غافر 40 / 17 .
( 7 ) . جاثية 45 / 22 .