است و هرگاه نگاهدارى بدتر و اگر به اندازهاى دارايى داشته باشى كه ناگزير نشوى دست به سوى مردم دراز كنى سرزنشى بر تو نيست . « 1 »
و مسلم از زبان ابو سعيد خدرى آورده است كه پيامبر گفت هركس مركبى بيش از نياز خود دارد آن را براى كسى كه مركب ندارد آماده كند و هركس بيش از نياز خود توشه دارد آن را بر كسى كه توشه ندارد آماده كند . « 2 »
و در گزارشى درستى كه گذشت « 3 » خوانديم كه پيامبر گفت : هر روز كه آفتاب طلوع مىكند هركس بايد صدقهاى از بابت آن براى خويش بدهد .
و از همهء اينها كه بگذريم اسلام شيوهها و آيينهايى دارد كه نشان مىدهد كسى كه روزى بر او تنگ شده ، چه احترامى دارد و در جامعهء دينداران چه آبرويى بايد به او نهاد زيرا ايشان پذيرفتهاند كه اعتراض خداوند به كسانى كه آبرودارى را در توانگرى مىدانند درست است . همانجا كه مىگويد : امّا انسان ، چون خداوند او را بيازمايد و با دادن نعمت ، گرامىاش دارد آن هنگام گويد : خداوند مرا گرامى داشت و چون براى آزمودن وى ، روزى را بر او تنگ گرداند گويد : خدا مرا خوار گردانيد . چنين نيست « 4 » و نيز قرآن كريم دستور مىدهد كه از دارايىهاى نيكو و گرانبها بخشش نمايند ، مىگويد : اى كسانى كه ايمان آوردهايد انفاق كنيد از بهترين آنچه به دست آوردهايد و از آنچه براى شما از زمين بيرون آورديم و براى انفاق ، بدها را معين نكنيد « 5 » و نيز مىگويد : شما هرگز به پايگاه نيكوكاران نخواهيد رسيد مگر از آنچه دوست داريد ( در راه خدا ) انفاق كنيد كه همانا خداوند بر آنچه انفاق مىكنيد آگاه است . « 6 » از راندن خواهندگان و بر باد دادن پاداش صدقات با منت نهادن و آزردن مردم و خودنمايى به ايشان ، منع كرده و خداوند متعال گويد : و امّا خواهنده را مران « 7 » و گويد : اى كسانى كه ايمان آوردهايد صدقات خود
هامش
( 1 ) . الترغيب و الترهيب : 1 / 232 ، 252 .
( 2 ) . سنن ، بيهقى : 4 / 182 .
( 3 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 8 / 354 .
( 4 ) . فجر 89 / 15 ، 16 .
( 5 ) . بقره 2 / 267 .
( 6 ) . آل عمران 3 / 92 .
( 7 ) . ضحى 93 / 10 .