ياد كرده بيش از آن است كه بتوان شمرد .
از زبان فاطمه بنت قيس آوردهاند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفت : راستى كه به جز زكات ، حقى در دارايىها هست و سپس اين آيه را خواند : نيكى آن نيست كه روىهاى خويش به سوى خاور و باختر بگردانيد ولى نيك آن كس است كه به خدا و روز بازپسين بگرود . . . تا پايان آيهاى كه ياد شد . و اين حديث را اسماعيل از زبان شعبى گزارش كردهاند .
و ابن ابى حاتم ، ترمذى ، ابن ماجه ، ابن عدى ، ابن مردويه ، دارقطنى ، ابن جرير و ابن منذر نيز گزارش ايشان را آوردهاند . « 1 »
و بخارى در صحيح خود از زبان انس گزارش كرده است كه گفت : در ميان انصار ابو طلحه ، بيش از همه در مدينه دارايىهايى از درخت خرما داشت و بيش از همه دارايىهايش بيرحاء « 2 » را دوست مىداشت و آن در برابر مسجد بود و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به آنجا درمىآمد و از آب پاكيزههاى كه داشت مىنوشيد . انس گفت : چون اين آيه فرود آمد كه : « هرگز به پايگاه نيكوكارى نمىرسيد تا از آنچه خود دوست داريد ببخشيد » ابو طلحه به سوى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله برخاست و گفت : اى پيامبر خدا ! راستى كه خداوند بزرگ مىفرمايد : هرگز به پايگاه نيكوكارى نمىرسيد تا از آنچه خود دوست داريد انفاق كنيد . و راستى كه من از ميان همهء دارايىهايم بيرحاء را بيشتر دوست مىدارم و اينك آن را در راه خدا صدقه گردانيدم و اميدوارم كه از نيكويى اين كار بهرهمند شده و آن را نزد خدا اندوختهاى داشته باشم . پس اى رسول خدا ! آن در هرراهى كه خدا به تو نشان مىدهد قرار بدهد . ( انس گفت : ) پيامبر خدا گفت : بهبه ، اين دارايىاى است سودرسان .
اين دارايىاى است سودرسان . و من آنچه را گفتى شنيدم و چنان مىبينم كه آن را قرار
هامش
( 1 ) . ر ك : سنن بيهقى : 4 / 84 ؛ احكام القرآن ، جصاص : 1 / 153 ؛ تفسير قرطبى : 2 / 223 ؛ تفسير ابن كثير :
1 / 208 ؛ شرح سنن ، ابن ماجه : 1 / 546 ؛ تفسير شوكانى : 1 / 151 ؛ تفسير آلوسى : 2 / 47 .
( 2 ) . بيرحاء با باء زبردار يك نقطه و راء بىنقطه جايى است در مدينه نزديك مسجد و آن را به كاخ بنى جديله مىشناسند .