نيفكند و زمين دربر نگرفت گويندهاى را كه راستگوتر از ابو ذر باشد .
و روايتى كه از طريق مالك بن دينار رسيده به اين عبارت است : آسمان سايه بر سر نيفكند و زمين دربر نگرفت گويندهاى را كه راستگوتر از ابو ذر باشد هركس شادمان مىشود كه پارسايى عيسى را بنگرد ابو ذر را ببيند .
حديث راستگويى و پارسايى ابو ذر را با عبارات مختلف ابن سعد ، ترمذى ، ابن ماجه ، احمد ، ابن ابى شيبه ، ابن جرير ، ابو عمر ، ابو نعيم ، بغوى ، حاكم ، ابن عساكر ، طبرانى و ابن جوزى آوردهاند . « 1 »
2 - ترمذى مرفوعا آورده است كه پيامبر گفت : ابو ذر در روى زمين با زهد عيسى راه مىرود . « 2 » و روايت ابو عمر به اين عبارت است : ابو ذر در امت من بر پارسايى عيسى است . « 3 » و همو باز به اين عبارت مىگويد : ابو ذر در ميان امت من در پارسايى مانند عيسى است و با عبارت ديگر : هركس شادمان مىشود كه فروتنى عيسى را بنگرد ابو ذر را ببيند . « 4 »
اين حديث را نيز ابن اثير به همان نخستين عبارت ابو عمر آورده است . « 5 »
3 - طبرانى مرفوعا آورده است كه پيامبر گفت : هركس دوست دارد عيسى را با نيكوكارى و راستگويى و جدّيتش بنگرد ابو ذر را ببيند . « 6 »
4 - طبرانى از طريق ابن مسعود مرفوعا آورده است كه پيامبر گفت : هركس شادمان
هامش
( 1 ) . ر ك : الطبقات ، ابن سعد : 4 / 167 ، 168 چاپ ليدن ؛ صحيح ترمذى : 2 / 221 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 68 ؛ مسند احمد : 2 / 163 ، 175 ، 223 و 5 / 197 و 6 / 442 ؛ المستدرك ، حاكم : 3 / 342 و 4 / 480 كه در هردو جا حكم به صحت حديث داده و ذهبى هم به حكم وى اعتراف كرده ؛ مصابيح السنة : 2 / 228 ؛ صفة الصفوة : 1 / 240 ؛ الاستيعاب : 8401 ؛ تميز الطيب ، ابن ربيع 137 ؛ مجمع الزوائد : 9 / 329 ؛ الاصابة ، ابن حجر : 3 / 622 و 4 / 64 ؛ جامع الصغير ، سيوطى - از چند طريق ؛ شرح جامع الصغير ، مناوى : 5 / 423 كه مىنويسد : ذهبى سند اين حديث را نيكو دانسته و هيثمى نيز ميانجيان سند احمد را مورد اطمينان دانسته و دربارهء بعضىشان اختلاف است ؛ كنز العمال : 6 / 169 و 8 / 15 - 17 .
( 2 ) . صحيح ترمذى : 2 / 221 .
( 3 ) . الاستيعاب : 2 / 664 .
( 4 ) . همان : 1 / 84 .
( 5 ) . اسد الغابة : 5 / 186 .
( 6 ) . كنز العمال : 6 / 169 ؛ مجمع الزوائد : 9 / 330 .