دهد . پرسيد : اى رسول خدا ! امارت بىخردان چيست ؟ گفت : اميرانى كه پس از من خواهند بود ؛ نه با راهنمايىهاى من به راه مىآيند و نه شيوهء مرا روش خود مىگردانند .
كسانى كه ايشان را به دروغگويىشان تصديق كنند و بر ستمكارىشان يارىشان دهند از من نيستند و من از آنان نيستم و بر حوض من وارد نمىشوند و كسانى كه ايشان را به دروغگويىشان تصديق نكنند و بر ستمكارىشان يارىشان ندهند آنان از مناند و من از آنانم و بر حوض من وارد مىشوند . « 1 »
با اين حساب ، دادن صدقات به آن اميران از روشنترين نمونههاى كمك به گناه و كينهتوزى است و در قرآن آمده است : يارى دهيد يكديگر را در كار نيك و در پرهيزكارى و يارى ندهيد در گناه و كينهتوزى . « 2 »
وانگهى صدقات مانند مقررىهاى مالىاى است در دارايى ثروتمندان براى گذران تهيدستان توده ، امير مؤمنان گويد : خداوند در اموال اغنيا چيزى را واجب گردانيده است كه تهيدستان را بسنده باشد . پس اگر ايشان گرسنه و برهنه بمانند يا به سختى افتند براى آن است كه اغنيا حقوقى را كه بر گردن ايشان بوده ندادهاند و در آن هنگام بر خدا سزاوار است كه ايشان را به پاى حساب كشد و عذاب كند . « 3 »
روايت بالا به اين عبارت هم آمده است : خداوند قسمت بينوايان را در اموال اغنيا نهاده ؛ پس هيچ تهيدستى گرسنه نماند مگر براى آنچه دولتمندى با ( ادا نكردن ) آن بهرهمندى يافته و خدا آنان را از اين ( كوتاهى ) بازخواست مىكند . « 4 »
اين است برنامهء صدقات در آيين پاك ما . و اين است كه دارندهء مال را پاك و تزكيه مىكند و ننگ عقايد تباه فقرا را كه راه آشتى را مىبندد و جويبار صافى زندگى را تيره مىسازد از دل اجتماع مىزدايد .
هامش
( 1 ) . المستدرك ، حاكم : 4 / 422 .
( 2 ) . مائده : 5 / 2 .
( 3 ) . الاموال ، ابو عبيد 595 ؛ المحلى ، ابن حزم : 6 / 158 ؛ تاريخ خطيب : 5 / 208 كه مرفوعا از طريق على عليه السّلام از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گزارش كرده است .
( 4 ) . نهج البلاغة : 2 / 214 .