گروندگان به اين آيين را باز مىنمايد و در آيات پس از آن نيز خداى پاك كسانى را ياد مىكند كه از گرويدن سرباز مىزنند از بيم آنكه از مكّهء پرشكوه ربوده شوند . پس ساختمان و پرداخت اين آيهها هنگامى هماهنگ مىشود كه خداى پاك بخواهد با اين آيه روشن كند كه آن كسانى كه راه يافتند و پيشتر يادشان رفت ، راه يافتن ايشان تنها نتيجهء آن نبود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ايشان را خواند ، بلكه انگيزهء راستين اين كار خواستهء خدا پاك بوده ، آن هم به گونهاى كه كار به انتساب به شكلى از توفيق نيانجامد ، چنان كه اگر گفتيم خداى پاك كسى را گمراه گردانيده اين نيز با به خود واگذاردن او شدنى تواند بود ، هرچند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله براى رساندن آموزشها ميانجيگرى نموده است . خداى تعالى فرمايد : اگر روى بگردانيد ، بر پيامبر است آنچه به دو تكليف كردهاند و بر شماست آنچه بر دوشتان نهادهاند ، و اگر از او فرمان بريد ، راه يابيد و جز رسانيدن آشكار پيام بر پيامبر چيزى نيست « 1 » . در كتاب خداست كه : جز اين نيست كه به من دستور داده شده تا پروردگار همين شهرى را بپرستم كه آن را بزرگ و براى نبرد ناروا مشرده و همه چيز او راست ، و من مأمورم كه از مسلمانان باشم و قرآن بخوانم . پس هركه راه يافت ، به سود خويش راه يافته و هركه به گمراهى افتاد ، بگو جز اين نيست كه من از بيمدهندگانم و بس « 2 » ، به همان گونه كه اهريمن نفرين زده براى گنهگاران ، رفتارشان را مىآرايد . آيا هرچند اهريمن ايشان را به سوى آتشى سوزان بخواند « 3 » و اهريمن براى ايشان رفتارشان را آراسته بنمايد و از راه راست روگردانشان سازد « 4 » . اهريمن بر آنان چيره شده و ياد خدا را از ياد ايشان برده است « 5 » . براستى كسانى كه پس از آشكار شدن راه راست به واپس بازگشتند ، اهريمن ايشان را گمراه نمود و در گمراهى ، پايدار ساخت « 6 » . عقيلى و ابن عدى و ابن مردويه و ديلمى و ابن عساكر و ابن نجار به نقل از عمر بن خطاب آوردهاند كه رسول خدا گفت : من براى خواندن مردم و رساندن پيامبر به ايشان برانگيخته شدهام و راه يافتن ايشان به هيچ
هامش
( 1 ) . نور 24 / 54 .
( 2 ) . نمل 27 / 91 ، 92 .
( 3 ) . لقمان 31 / 21 .
( 4 ) . عنكبوت 29 / 38 و نمل 27 / 24 .
( 5 ) . مجادله 58 / 19 .
( 6 ) . محمّد 47 / 25 .