اين هم كه بهانه آورده احرام بستن پيش از ميقات موجب توهين به عبادت است ، بسيار كودكانه مىنمايد و آخر چه توهينى به آن است كه - مطلقا به قصد قربت - كسى پيش از ميقات ، آمادهء احرام شود ؟ گذشته از آنكه اين كار ، خود تعظيم و احترام به شعائر الهى است ، و توهين ناروا به عبادت ، تنها در آنجا پيش مىآيد كه آراى خودسرانه و دلخواهانه را در مورد آن دخالت دهند . آنچه را كه زبانهاتان به دروغ وصف مىكند نگوييد كه اين حلال است و اين حرام ، تا بر خدا دروغ ببنديد زيرا كسانى كه به ناروا بر خدا دروغ بندند رستگار نمىشوند . « 1 »
22 - اگر على نبود عثمان هلاك مىشد
حافظ عاصمى در كتابش زين الفتى فى شرح سورة هل أتى از طريق استادش ابو بكر محمّد بن اسحاق بن محمشاد مرفوعا آورده است كه در روزگار خلافت عثمان مردى به نزد او شد و جمجمهء انسان مردهاى در دست او بود ، پس گفت : شما مىپنداريد كه آتش را بر اين موجود عرضه مىكنند و در گور عذابش مىنمايند با اينكه من دستم را بر آن نهادم و گرماى آتش را از آن احساس نكردم . عثمان پاسخ او را نداد و كس در پى على فرستاده ، احضارش كرد تا چون بيامد و او را ميان گروهى از يارانش ديد . به مرد گفت :
پرسشت را دوباره بگو . او گفت و عثمان به على گفت : پاسخ او را بده . على گفت : تا سنگى و چوب و آهن آتشزنهاى بياوردند . آنگاه در حالى كه سؤالكننده و ديگر مردم مىنگريستند آن دو را بگرفت و از زدن آن دو به يكديگر ، آتشى برافروخت ، سپس به مرد گفت : دستت را بر سنگ بگذار و چون بگذاشت به وى گفت : دستت را بر چوب يا آهن آتشزنه بگذار و چون بگذاشت به وى گفت : آيا حرارت آتش را از آن احساس مىكنى ؟ مرد مبهوت شد و عثمان گفت : اگر على نبود عثمان هلاك مىشد .
امينى گويد : ما از عثمان - زاييدهء خاندان اموى - توقع نداريم به امثال اين علوم كه از اسرار آفرينش است احاطه داشته باشد چرا كه داناتر از او در شناخت اين موضوعات
هامش
( 1 ) . نحل 16 / 116 .