علما ، بر كسانى كه سورهء حمد را نخوانند - هرچند مأموم باشند - سخت گرفته و گفتهاند جز با خواندن سورهء حمد نماز درست نيست خواه تنها نماز بخوانى خواه مأموم باشى . « 1 »
و با همهء اينها ، از زبان عباده بن صامت نيز آوردهاند كه پيامبر گفت : مىبينم كه شما پشت سر امام جماعت نماز را مىخوانيد ، چنين نكنيد مگر در خواندن سورهء حمد باشد . زيرا هركس آن را نخواند نمازش درست نيست .
و به گزارش ابو داود : چون من نماز را بلند خواندم شما چيزى از قرآن را نخوانيد مگر سورهء حمد را .
و به گزارش نسايى و ابن ماجه : چون من نماز را بلند خواندم هيچيك از شما آن را نخوانيد مگر سورهء حمد را .
و به گزارش حاكم : چون امام جماعت مىخواند شما نخوانيد مگر سورهء حمد را ، زيرا هركس آن را نخواند نماز نكرده است .
و به گزارش طبرانى : هركس پشت سر امام جماعت نماز مىگزارد بايد سورهء حمد را بخواند .
و از زبان انس بن مالك آوردهاند كه پيامبر گفت : آيا در نمازتان پشت سر امام جماعت و هنگامى كه او مىخواند شما نيز قرآن مىخوانيد ؟ چنين نكنيد و هريك از شما آهسته و در پيش خود سورهء حمد را بخوانيد .
و از زبان ابو قلابه - بدون سند پيوسته - آوردهاند كه پيامبر گفت : آيا هنگامى كه من مىخوانم شما نيز پشت سر من مىخوانيد ؟ چنين نكنيد و هريك از شما در پيش خود و آهسته حمد را بخوانيد . « 2 »
ابن حزم مىنويسد : ياران ما برداشتهاى گوناگون دارند گروهى گفتهاند : مأموم بايستى در همهء ركعتها سورهء حمد را بخواند خواه امام جماعت آن را بلند بخواند خواه
هامش
( 1 ) . صحيح ترمذى : 1 / 42 .
( 2 ) . مسند احمد : 2 / 302 ، 308 و 5 / 313 ، 316 ، 322 ؛ سنن ترمذى : 1 / 42 ؛ المحلى ، ابن حزم : 3 / 236 ؛ مستدرك حاكم : 1 / 238 ، 239 ؛ سنن نسايى : 2 / 141 ؛ سنن بيهقى : 2 / 164 ، 165 ؛ مصابيح السنة : 1 / 60 .