سيوطى گزارش بالا را در كنز العمال از زبان بيهقى بازگو كرده است « 1 » و در السنن بيهقى به اينگونه آمده است كه : او دستور مىداد يا وامىداشت كه پشت سر امام جماعت در دو ركعت نخست از نماز ظهر و عصر سورهء حمد و يك سوره ديگر خوانده شود و در دو ركعت پس از آن نيز سورهء حمد خوانده شود . « 2 » حاكم نيز همين را آورده است . « 3 »
16 - آوردهاند كه عايشه گفت : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نماز را با تكبير آغاز مىكرد و قرائت را با اين عبارت :
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ .
« 4 »
17 - آوردهاند كه ابو هريره گفت : در هرنمازى بايد حمد و سوره خواند آنچه رسول خدا به ما شنوانيد به شما مىشنوانيم و آنچه از ما پوشيده داشت ( آهسته خواند ) از شما پوشيده مىداريم و براساس گزارشى : هر نمازى حمد و سوره دارد . « 5 »
18 - آوردهاند كه ابو هريره گفت : راستى اينكه پيامبر قرائت را با اين عبارت آغاز مىكرد :
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ .
اين گزارش را ابن ماجه آورده است . « 6 »
و از زبان انس بن مالك نيز - همراه با افزونىهايى - به خامهء دارمى در سنن وى نسايى و كتاب الام شافعى بازگو شده است . « 7 »
19 - عمرو بن شعيب از پدرش از نيايش عبد اللّه بن عمرو بن عاصى گزارش كرده است كه پيامبر گفت : هر نمازى كه سورهء حمد در آن خوانده نشود كمبود دارد ، كمبود دارد و به گزارش احمد : كمبود دارد . كمبود دارد ، كمبود دارد . « 8 »
هامش
( 1 ) . كنز العمال : 4 / 251 .
( 2 ) . السنن الكبرى ، بيهقى : 2 / 168 .
( 3 ) . المستدرك حاكم : 1 / 239 .
( 4 ) . صحيح مسلم : 1 / 142 ؛ سنن ابو داود : 2 / 125 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 271 ؛ سنن بيهقى : 2 / 113 .
( 5 ) . مسند احمد : 2 / 348 ؛ صحيح مسلم : 1 / 116 ؛ سنن ابو داود : 1 / 127 ؛ سنن نسايى : 2 / 163 ؛ سنن بيهقى : 2 / 40 به گزارش از مسلم و 2 / 61 به گزارش از بخارى ؛ تيسير الوصول : 2 / 228 .
( 6 ) . سنن ابن ماجه : 1 / 271 .
( 7 ) . سنن دارمى 1 / 83 ؛ سنن نسايى : 2 / 133 ؛ كتاب الام : 1 / 93 .
( 8 ) . مسند احمد : 2 / 204 ، 215 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 278 .