مىنمايد . گفت : در اين زمينه پيرو همداستانى آيينشناسانم . گفتيم : همداستانى آيينشناسان ، ناساز با برداشتى است كه تو مىگويى از دل قرآن به چنگ آوردهاى ، اگر بردهاى كه پسرى آزاد دارد به دست صاحبش كشته شود آيا كشنده از بازماندگى بر كنار مىشود و فرزند مىتواند صاحب برده را بكشد ؟ گفت : آيينشناسان همداستاناند كه نه . گفتم : اگر نامسلمان امان گرفتهاى پسرش با او باشد آيا مىتواند مسلمانى را كشندهء پدرش است بكشد ؟ گفت : آيينشناسان همداستاناند كه نه . گفتيم : آيا همداستانى آيينشناسان با قرآن كريم ناسازگار است ؟ گفت : نه . گفتيم : پس همداستانى آيينشناسان نشان مىدهد كه تو در آن برداشت از درون قرآن كريم لغزيدهاى . و هم گفتيم : هركس با تو در اين زمينه همداستان است كه مردى را براى كشتن بردهاش نبايد كشت بر آن رفته است كه آزاد را در برابر برده و مسلمان را در برابر نامسلمان نبايد كشت ، پس تو كه مىپندارى ايشان در اساس آنچه بر آن رفتهاند لغزيدهاند چگونه همداستانىشان را دستاويز گردانيدهاى ؟ و خدا داناتر است .
2 - قيس بن عباد گفت : من و اشتر به نزد على شديم و گفتيم : آيا رسول خدا سفارشى به تو كرده است كه به تودهء مردم نكرده باشد ؟ گفت : نه ، مگر آنچه در اين نگاشتهء من است . پس نگاشتهاى بيرون كرد و ديديم در آن نوشته است : نه هيچيك از مسلمانان را در برابر نامسلمانان مىتوان كشت و نه هيچ مسلمانى را براى كشتن نامسلمانى كه به او زينهار داده است . « 1 »
گزارش بالا را شوكانى نيز ياد كرده و مىنويسد : اين نشان مىدهد كه مسلمانان را براى كشتن نامسلمان نبايد كشت ، در درستى اين دستور دربارهء نامسلمانى كه سر جنگ با ما دارد - به گزارش البحر - كسى چون و چرا نكرده و دربارهء نامسلمانى هم كه در پناه كشور اسلامند نيز توده بر آناند كه برنامه همين است . چون نام نامسلمان بر ايشان
هامش
( 1 ) . الديات ، ابو عاصم 27 ؛ مسند احمد : 1 / 119 ؛ سنن ابو داود : 2 / 249 ؛ سنن نسايى : 8 / 24 ؛ السنن الكبرى : 8 / 29 ، 194 ؛ احكام القرآن ، جصاص : 1 / 65 ؛ الاعتبار ، ابن حازم 189 .