جشن قربان و فطر نماز مىگزارد و پس از نماز به سخنرانى مىپرداخت . « 1 »
3 - ابو سعيد خدرى گفت : رسول خدا روز جشن بيرون مىشد و با مردم دو ركعت نماز مىگزارد سپس نماز را سلام مىداد و بر دو پا مىايستاد . . . . « 2 »
4 - عبد اللّه بن سائب گفت : جشن را با رسول خدا بودم پس نماز جشن را با ما خواند سپس گفت : نماز را گزارديم و هركه دوست دارد براى سخنرانى بنشيند و هركه دوست دارد برود . « 3 »
5 - جابر بن عبد اللّه گفت : راستى اينكه پيامبر روز عيد فطر برخاست و نماز گزارد و پيش از سخنرانى به نماز كرد و سپس براى مردم سخنرانى كرد . « 4 »
6 - از زبان ابن عبّاس و جابر بن عبد اللّه و عبد اللّه بن عمر و انس بن مالك آوردهاند كه رسول خدا پيش از سخنرانى نماز مىكرد . « 5 »
7 - براء بن عازب گفت : رسول خدا روز قربان پس از نماز براى ما سخنرانى كرد . « 6 »
8 - ابو عبيد بردهء ابن ازهر آورده است كه آنگاه كه پيرامون خانهء عثمان را گرفته بودند .
من عيد را با على بن ابو طالب بودم و او بيامد و نماز گزارد سپس روى برتافته به سخنرانى پرداخت . « 7 » كه بهرى آن را از زبان مالك ياد كرده است .
اين گزارشها مىنمايد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله - بر اين برنامهء سامان يافته - هميشه پايدار مانده و هرگز او را بر روشى به جز آن ندانستهاند چنان كه هم آن دو پيرمرد و سرور ما
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى : 2 / 111 ، 112 ؛ صحيح مسلم : 1 / 326 ؛ موطأ مالك : 1 / 146 ؛ مسند احمد : 2 / 38 ؛ كتاب الام ، شافعى : 1 / 208 ؛ سنن ، ابن ماجه : 1 / 387 ؛ سنن بيهقى : 3 / 296 ؛ سنن ترمذى : 1 / 70 ؛ سنن نسايى : 3 / 183 ؛ المحلى ، ابن حزم : 5 / 85 ؛ بدايع الصنايع : 1 / 276 .
( 2 ) . سنن ، ابن ماجه : 1 / 389 ؛ المدوّنة الكبرى ، مالك : 1 / 155 ؛ سنن بيهقى : 3 / 297 .
( 3 ) . سنن ، ابن ماجه : 1 / 386 ؛ سنن ابو داود : 1 / 180 ؛ سنن نسايى : 3 / 185 ؛ سنن بيهقى : 3 / 301 ؛ المحلى : 5 / 86 .
( 4 ) . صحيح بخارى : 2 / 111 ؛ صحيح مسلم : 1 / 325 ؛ سنن ابو داود : 1 / 178 ؛ سنن نسايى : 3 / 186 ؛ سنن بيهقى : 2 / 296 ، 298 .
( 5 ) . المدوّنة الكبرى : 1 / 155 .
( 6 ) . صحيح بخارى : 2 / 110 ؛ سنن نسايى : 3 / 185 .
( 7 ) . موطأ ، مالك : 1 / 147 ؛ كتاب الام ، شافعى : 1 / 171 .