بازار ) مىدادند و اين شيوه تا هماكنون بر جاى مانده است . « 1 »
و در گزارش بخارى و ابو داود آمده است كه در روزگار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ابو بكر و عمر بانگ مسلمانى در روز آدينه آغازش در هنگامى بود كه پيشوا بر سر منبر مىنشست و چون عثمان به جاى ايشان نشست و مردم بسيار شدند عثمان دستور داد تا در روز آدينه براى بار سوم نيز ( اذان ) آواى مسلمانى دردهند ، پس در زوراء آواز به آن برداشتند و كار به همينگونه پايدار ماند .
و در گزارش نسايى آمده : عثمان دستور داد تا در روز آدينه براى بار سوم نيز اذان مسلمانى دردهند ، پس در زوراء آواز به آن برداشتند .
و در گزارشى از همو آمده است كه چون پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در روز آدينه بر فراز منبر مىنشست بلال اذان مسلمانى درمىداد و چون فرود مىآمد ( اقامه ) بانگ نماز در مىداد و در روزگار ابو بكر و عمر نيز چنين بود .
و در گزارش ترمذى آمده : به روزگار پيامبر خدا و ابو بكر و عمر چون پيشوا بيرون مىرفت بانگ مسلمانى درمىدادند و نماز را برپا مىداشتند و چون عثمان بر سر كار آمد آواى سومى هم در زوراء بيفزود .
و در گزارش بلاذرى از زبان سائب بن يزيد چنين آمده : پيامبر خدا چون براى نماز بيرون مىرفت بانگ مسلمانى درمىدادند و سپس نماز را برپا مىداشت ، در روزگار ابو بكر و عمر و در قسمتى از روزگار عثمان نيز كار به همينگونه بود . تا عثمان در سال هفتم « 2 » اذان سومى هم بيفزود كه مردم آن را نپسنديدند و گفتند : نوآورى نادرستى است . « 3 »
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى 2 / 95 و 96 ؛ صحيح ترمذى : 1 / 69 ؛ سنن ابو داود 171 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 348 ؛ سنن نسايى : 3 / 100 ؛ كتاب الام ، شافعى : 1 / 173 ؛ سنن بيهقى : 1 / 429 و 3 / 192 و 205 ؛ تاريخ طبرى : 5 / 68 ؛ كامل ابن اثير : 5 / 68 ؛ فيض الاله المالك ، بقايى : 1 / 193 .
( 2 ) . مىخواهد برساند كه در سال هفتم از فرمانروايى عثمان كه با سال سىام از كوچيدن پيامبر به مدينه همساز بود و از تاريخ طبرى و جز او نيز همين برمىآيد .
( 3 ) . الانساب : 5 / 39 .