به نزد خانوادهاش برگردد يا بميرد « 1 » .
13 - آوردهاند كه ابراهيم گفت راستى اينكه عمر بن خطاب نماز ظهر را در مكّه دو ركعتى خواند و چون روى بگردانيد گفت اى مردم مكّه ! ما گروهى مسافريم هركدام از شما كه ميهنش در اين شهر است نماز را شكسته نخواند پس مردم آن شهر نماز خود را شكسته نخواندند « 2 » .
14 - آوردهاند كه انس بن مالك گفت : ما با رسول خدا از مكّه به سوى مدينه بيرون رفتيم و او نمازها را دو ركعتى مىخواند تا به مدينه بازگشتيم « 3 » .
15 - آوردهاند كه عبد اللّه بن عمر گفت : براستى رسول خدا به سوى ما آمد و ما ، در گمراهى بوديم و ما را آموزش داد و از آموزشهايى كه به ما داد اين بود كه : خداى بزرگ و گرامى به ما دستور داده نماز را در سفر دو ركعتى بخوانيم . « 4 »
16 - آوردهاند كه ابو الكنود عبد اللّه ازدى گفت : از ابن عمر پرسيدم نماز را در سفر چگونه بايد خواند ؟ گفت : از آسمان دو ركعت فرود آمده اگر مىخواهيد آن را به همان جا برگردانيد ، ( يا نپذيريد )
گزارش بالا را طبرانى در المعجم الصغير گزارش كرده و حافظ هيثمى نيز آن را از همان جا آورده و مىنويسد : ميانجيان گزارش آن ، سخنشان شايستهء پشتگرمى است « 5 » .
17 - سائب بن يزيد كندى گفت : نمازها در آغاز دو ركعت ، دو ركعت بود سپس براى كسى كه در ميهن خود باشد نماز افزوده شد و براى ديگران به همان شيوه ماند .
هيثمى مىنويسد : گزارش بالا را طبرانى در المعجم الكبير و ميانجيان سند آن از كسانىاند كه سخنشان پشتوانهء گزارشها و نوشتههاى درست است « 6 » .
18 - آوردهاند كه ابن مسعود گفت : هركه جز در ميهن خود نماز را چهار ركعتى
هامش
( 1 ) . احكام القرآن ، جصاص : 2 / 310 .
( 2 ) . الآثار ، قاضى ابو يوسف / 30 ، 75 .
( 3 ) . صحيح بخارى : 2 / 153 ؛ صحيح مسلم : 1 / 260 ؛ مسند احمد : 3 / 190 ؛ سنن بيهقى : 3 / 136 ، 145 .
( 4 ) . تفسير خازن : 1 / 412 ؛ نيل الاوطار : 3 / 250 .
( 5 ) . مجمع الزوائد : 2 / 145 .
( 6 ) . همان : 2 / 155 .