ركعت واجب گردانيد و در سفر دو ركعت و در هنگام هراس و بيم يك ركعت .
و در گزارشى كه مسلم آورده : براستى خداى بزرگ و گرامى به زبان پيامبرتان نماز را بر مسافر دو ركعت واجب گردانيد و بر كسى كه در ميهن خويش است چهار ركعت « 1 » .
ابن حزم مىنويسد : گزارش پشتوانهء اين دستور را از زبان حذيفه و جابر و زيد بن ثابت و ابو هريره و ابن عمر نيز بازگو مىكنيم كه گزارشهاى ايشان با سندهايى هرچه درستتر و استوارتر از زبان رسول خدا بازگو شده « 2 » .
5 - آوردهاند كه عايشه گفت : در آغاز كار ، نماز چه براى مسافر و چه براى كسى كه در ميهن خويش است دو ركعت ، دو ركعت واجب بود ، سپس به نماز كسى كه در ميهن خويش است افزوده شد و نماز ديگران به همانگونه ماند .
و به گزارش ابن حزم كه آن را از راه بخارى آورد : در آغاز كار ، نماز واجب دو ركعت بود سپس كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به مدينه مهاجرت كرد چهار ركعت واجب شد و براى كسى كه دور از ميهن خويش است نماز به همانگونه كه بود ماند .
و به گزارش احمد : نماز در آغاز كار بر رسول خدا به گونهء دو ركعت دو ركعت واجب گرديد - مگر نماز شام كه سه ركعتى بود - سپس خداوند نماز ظهر و عصر و عشاء را براى كسى كه در ميهن خويش است چهار ركعت واجب گردانيد و دستور براى ديگران را به همانگونه كه نخست واجب شده بود رها كرد « 3 » .
6 - آوردهاند كه موسى بن مسلمه گفت : از ابن عباس پرسيدم هنگامى كه در مكّه ، تنها نماز مىگزارم چگونه نماز بخوانم ؟ گفت براساس برنامهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دو ركعت نماز
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم : 1 / 258 ؛ مسند احمد : 1 / 355 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 330 ؛ سنن نسائى : 3 / 119 ؛ سنن بيهقى : 3 / 135 ؛ احكام القرآن از جصاص : 2 / 307 ، 310 .
( 2 ) . المحلى ، ابن حزم : 4 / 271 ؛ تفسير قرطبى : 5 / 352 ؛ تفسير ابن جزى : 1 / 155 ؛ زاد المعاد ، ابن قيم كه در كنار شرح زرقانى چاپ شده : 2 / 221 ؛ مجمع الزوائد : 2 / 154 - از زبان ابو هريره - .
( 3 ) . ر ك : صحيح بخارى : 1 / 159 و 2 / 105 و 5 / 172 ؛ صحيح مسلم : 1 / 257 ؛ موطأ مالك : 1 / 124 ؛ سنن ابو داود : 1 / 187 ؛ كتاب الام ، شافعى : 1 / 159 ؛ احكام القرآن از جصاص : 2 / 310 ؛ سنن بيهقى 3 / 135 ؛ الملحى : 4 / 265 ؛ زاد المعاد : 2 / 21 ؛ تفسير قرطبى : 5 / 352 ، 358 .