سرباز زدن از آن هردو يكسان و روا است . اين سخن را نيز گروهى يادآورى كردهاند و محبّ طبرى مىنويسد : پشتوانهء او در آن كار آشكار است زيرا او از كسانى بوده كه شكسته نخواندن نماز را در سفر ناروا نمىدانسته « 1 » روشنگران صحيح بخارى نيز با آوردن همين بهانه ، از محبّ پيروى كرده و برداشتى آوردهاند ناساز ، با دستورهاى چون وچراناپذير كيش خود كه نه با آييننامههاى گرامىاى كه بودن آنها از پاكترين پيامبران روشن است هماهنگى دارد و نه با سخنان ياران او ، و اين هم نمونهاى از آنها .
1 - از سخنان عمر : چنانچه بر زبان محمّد گذشته نماز مسافر دو ركعت است و نماز جمعه دو ركعت و نماز عيد هم دو ركعت و اين دو تا شكسته نمىشود . و در پارهاى از گزارشها چنانچه بر زمان پيامبر گذشته « 2 » . . . .
2 - يعلى بن اميه آورده است كه عمر بن خطاب را پرسيدم اينكه خدا مىگويد : « گناهى بر شما نيست كه نماز را شكسته بخوانيد » در هنگامى هم كه از مردم نگرانى نداشته باشند هست ؟ پاسخ داد همين پرسش براى من پيشآمد و از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دربارهء آن پرسيدم او گفت كمكى است كه خدا دربارهء شما روا داشته و شما نيز كمك او را بپذيريد « 3 » .
3 - آوردهاند كه عبد اللّه بن عمر گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چون از مدينه بيرون مىرفت نماز را بيش از دو ركعت نمىخواند تا بدانجا بازمىگشت و در يك گزارش : با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله همراهى نمودم و او در سفر نماز را بيش از دو ركعت نمىخواند « 4 » .
4 - ابن عباس گفت : خداوند به زبان پيامبرتان نماز را بر شما در ميهن خويش چهار
هامش
( 1 ) . الرياض النضرة : 1 / 151 .
( 2 ) . مسند احمد : 1 / 37 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 329 ؛ سنن نسايى : 3 / 118 ؛ سنن بيهقى : 3 / 199 ؛ احكام القرآن ، جصاص : 2 / 308 ، 309 ؛ المحلى ، ابن حزم : 45 / 265 زاد المعاد حاشيهء شرح المواهب چاپ شده : 2 / 21 كه مىنويسد : بودن اين سخن از عمر روشن است .
( 3 ) . صحيح مسلم : 1 / 191 ، 192 ؛ سنن ابو داود : 1 / 187 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 329 ؛ سنن نسائى 3 / 116 ؛ سنن بيهقى : 3 / 134 ، 141 ؛ احكام القرآن از جصاص : 2 / 308 ؛ المحلى از ابن حزم : 4 / 267 .
( 4 ) . مسند احمد : 2 / 45 ؛ سنن ابن ماجه : 1 / 330 ؛ سنن نسائى : 3 / 123 ؛ احكام القرآن از جصاص : 2 / 310 ؛ زاد المعاد كه در كنار شرح زرقانى از مواهب چاپ شده : 2 / 29 و داورى نگارنده به درست بودن اين گزارش را نيز دارد .