در سفرها چگونه نماز مىخواند ؟
او گفت : به انجمن ما بيا . پس گفت : براستى كه اين مرد از من پرسيد نماز پيامبر خدا در سفر چگونه بود ؟ بايد بگويم كه پيامبر خدا هيچ سفرى نرفت ، مگر اينكه تا هنگام بازگشت ، نماز را دو ركعتى مىخواند و مىگفت : اى مردم مكّه ! برخيزيد و دو ركعت ديگر نماز بگزاريد كه ما در سفر هستيم . در جنگ حنين و طائف نيز دو ركعت نماز گزارد و به آهنگ عمره به جعرانه آمد . پس از آن با ابو بكر به زيارت خانهء خدا شتافتم و عمره به جا آوردم و او نماز را دو ركعتى خواند و با عمر بن خطّاب بودم و او نماز را دو ركعتى خواند و در آغاز فرمانرايى عثمان هم با او بودم و او نماز را دو ركعتى خواند ، سپس عثمان در منى نماز را چهار ركعتى خواند . « 1 » ترمذى روايت را اينگونه آورده : شش سال يا هشت سال از فرمانروايى عثمان با او بودم و او نماز را دو ركعتى مىخواند . سپس گويد : اين گزارشى نيكو و درست است . « 2 »
از طريق دارقطنى آمده كه ابن جريح گفت : حميد ضمرى از ابن عباس پرسيد : من هنگامى كه در سفر هستم ، نماز را شكسته بخوانم يا نه ؟ ابن عباس گفت : تو آن را شكسته نمىخوانى و چهار ركعتى مىخوانى و شيوه رسول خدا چنين است : آن حضرت با دل آسوده و بىآنكه از هيچكس جز خدا پروايى داشته باشد ، سفر كرد و تا هنگام بازگشت ، نماز را دو ركعتى خواند . پس از او ابو بكر بىآنكه از هيچكس جز خدا پروايى داشته باشد ، بيرون شد و تا هنگام بازگشت ، نماز را دو ركعتى خوانده ، پس از او عمر با دل آسوده و بىآنكه از هيچكس جز خدا پروايى داشته باشد ، بيرون شد و تا هنگام بازگشت ، نماز را دو ركعتى خواند . پس از او عثمان نيز در دو سوم يا پارهاى از روزگار فرمانروايىاش به همينگونه رفتار كرد و سپس آن را چهار ركعتى خواند و همين را امويان دستاويز گرفتند . ابن جريج گفت : به من چنان خبر رسيد كه او فقط در منى از شكسته خواندن نماز سرباز زد ، آن هم از اينروى كه يكى از تازيان چادرنشين در مسجد خيف به منى او را آواز داد و گفت : اى پيشواى ايمانآورندگان ! از آن نخستين
هامش
( 1 ) . السنن الكبرى : 3 / 153 .
( 2 ) . صحيح ترمذى : 1 / 70 .