و ابن صلاح گفته چنين آوازهخوانىاى نارواست و در اينباره همهء صاحبنظران مسلمان همداستانند .
و طبرى گفته : دانشوران شهرها همداستانند كه آوازهخوانى ناپسند است و بايد جلو آن را گرفت و از اين ميان ، تنها ابراهيم بن سعد و عبيد اللّه عنبرى راهى جدا در پيش گرفتهاند .
و قاسم بن محمّد را كسى از خوب و بد آوازهخوانى بپرسيد ، گفت : ترا از آن باز مىدارم و برايت آن را نمىپسندم ، پرسنده گفت : آيا نارواست ؟ گفت ببين برادرزادهام ! هرگاه خداى تعالى ، درستى را از نادرستى جدا كند ، آوازهخوانى را در كدام يك از آن دو جرگه مىنهد ؟ همو گفت : خداوند ، آوازهخوان و كسى را كه براى او آواز بخوانند ، نفرين كرده است .
و محاسبى در رسالة الانشا گويد : آوازهخوانى مانند خوردن گوشت مرده حرام است .
و در كتاب التقريب آمده است : كار آوازهخوانى و شنيدن آن نارواست .
و نحاس گفته : اين كار ، طبق قرآن و سنّت پيامبر ، نابجاست .
و قفّال گفته : گواهى كسانى كه كارشان خوانندگى و دستافشانى و پايكوبى است ، پذيرفته نمىشود « 1 » .
و براستى گفته شده كه برخوردارى از خوانندگى و ساز زدن ، ناسپاسى و بيرون شدن از آيين خداست « 2 » .
امينى گويد : شايد گويندهء سخن بالا پشتگرمىاش به روايتى بوده كه ابو يعقوب نيشابورى به نقل از ابو هريره آورده كه پيامبر گفت : گوش دادن به بازىگرىها گناه است و نشستن در كنار آن ، بزهكارى و خوش داشتن آن ، ناسپاسى و بيرون شدن از مرز دين « 3 » .
و ابراهيم بن مسعود گفت : آوازهخوانى نادرست است و كار نادرست ، سرانجامش
هامش
( 1 ) . ر ك : سنن بيهقى : 10 / 224 ؛ نقد العلم و العلما ، ابن جوزى 242 - 246 ؛ تفسير قرطبى :
14 / 51 ، 52 ، 55 ، 56 ؛ الدر المنثور : 5 / 159 ؛ عمدة القارى ، عينى : 5 / 160 ؛ تفسير آلوسى : 21 / 68 ، 69 .
( 2 ) . مفتاح السعادة : 1 / 334 .
( 3 ) . نيل الاوطار : 8 / 264 .