25 - دوستى و سپاسگزارى واجب بر امت مسلمان
از زبان سهل بن سعد آوردهاند كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفت : دوست داشتن ابو بكر و سپاسگزارى از وى بر پيروانم بايسته است .
گزارش بالا را خطيب بغدادى از طريق عمر بن ابراهيم كردى آورده و گويد : اين حديث را تنها عمر آورده كه از سر احاديثش بايد گذشت « 1 » . ذهبى هم آن را آورده و گويد :
اين حديث بسيار نكوهيده است « 2 » .
و باز خطيب بغدادى از طريق عمر كردى آن را به اين عبارت آورده كه براستى از ميان همهء مردم كسى كه با يارىهاى خود و با آنچه در دست داشت به من نيكويى كرد ابو بكر صديق است . پس دوست داشتن و سپاسگزارى و نگهدارى او بر پيروانم لازم است « 3 » .
اين روايت از ساختههاى عمر كردى است ، دار قطنى گويد : وى دروغگو و پليد بوده و خطيب گفته : موثق نيست و گزارشهاى نكوهيدهاى از زبان بزرگان نقل مىكند .
برگرديد به آنچه دربارهء سلسلهاى از دروغگويان گذشت « 4 » .
و شگفت آنكه خود خطيب با آنكه در سرگذشت كردى چنين سخنى دربارهء او گفته مىبينى در همان تاريخ خود به هنگام نقل روايت بالا گويا ديگر زبانش بند مىآيد ؛ كه يكبار آن را آورده و از نقطه ضعفى كه در آن بوده سخنى نگفته و يك كلمه بر زبان نياوره است كه ساختگى بودن آن را برساند و بار ديگر نيز به همين اندازه اكتفا مىكند كه بنويسد : گزارش آن تنها از راه عمر رسيده و چنانچه در جاى دوم مىنويسد : غير عمر از او موثقتر است . و همهء اين زمينهها را تنها براى آن چيده كه آنچه را آشكار است از ديدهء خوانندگان پوشيده دارد و حقايق استوار را به گونهاى ديگر نمايد و از همين روى است كه پس از چندى صفورى مىآيد روايت را همانند اخبار مسلّمه ياد مىكند « 5 » .
هامش
( 1 ) . تاريخ خطيب بغدادى : 5 / 453 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 2 / 249 .
( 3 ) . تاريخ خطيب بغدادى : 5 / 73 .
( 4 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 5 / 346 .
( 5 ) . نزهة المجالس : 2 / 186 .