با اين همه ، ما با پرداختن به شرح و بسط زمينهء آن تحريك احساسات نمىكنيم و داورى در پيرامون آن را به مغز پژوهشگران آزاده و هوشيار مىگذاريم .
21 - پيامبر از ابو بكر و عمر يارى مىگيرد
از أبو أروى دوسى آوردهاند كه گفت : من نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نشسته بودم كه ابو بكر و عمر بيامدند ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گفت : ستايش آن را كه مرا بهدست شما يارى كرد .
گزارش بالا را حاكم از طريق ابن ابى فديك آورده « 1 » كه هرچند ابن معين او را مورد وثوق مىشمارد ولى ابن سعيد سخن او را حجّت نمىشمارد و تازه او گزارش را از :
عاصم بن عمر بن حفص بن عاصم بن عمر بن خطّاب گرفت است كه احمد و ابن معين و ابو حاتم و ابن عدى ، احاديث وى را ضعيف مىشمرند و فروى گفته : نيرومند نيست و جوزجانى گفته حديثش سست است . و بخارى گفته : حديثش نكوهيده است . و ترمذى گفته : او متروك است و مورد وثوق نيست . و ابن حبان گفته : او را تخطئه كرده و با وى مخالفند و هم گويد : احاديثش بسيار نكوهيده است و از مردان موثق احاديثى نقل مىكند كه به احاديث استوار ماننده نيست و روا نيست كه آنها را زمينهء گفتگو گيريم مگر در جايى كه با احاديث مردان موثق سازگار باشد . و ابن جارود گفته : حديث او حجّت نيست ، و احمد بن صالح كه او را مورد وثوق شمرده از اين لحاظ مورد اعتراض نسايى واقع شده و تازه او گزارش را از :
سهيل بن ابى صالح گرفته كه به گفتهء ابن معين حديث او حجّت نيست و ابو حاتم گفته :
حديث وى سرمايهء استدلال را نشايد . و ابن حبان گفت : او را خطاكار مىشمارند و ابن ابى خيثمه از زبان يحيى آورده : هميشه اهل حديث از احاديث وى مىپرهيزند . و عقيلى از زبان يحيى آورده كه او صالحك است و در احاديث وى جاى نكوهش است و تازه او حديثش را از زبان محمّد بن ابراهيم بن حارث مدنى آورده كه گرچه تعدادى او را مورد وثوق مىشمارند . ولى امام حنبليان احمد گويد : در حديث او چيزى ناپسند هست
هامش
( 1 ) . المستدرك ، حاكم : 3 / 74 .