است . و حاكم گفته : حديثش نكوهيده است . و ابن عدى گفته : در حديثهاى وى به چيزهايى برمىخوريم كه شايستهء پيروى نيست و ابو مسهر گفته صاحب هرحديث معضل او است . و دار قطنى گفته احاديثش سست است . و ابن حبان گفته : وى گزارشهاى ساختگى از زبان بزرگان روايت مىكرده و چون به گزارش از زبان علىّ بن يزيد مىپرداخته چيزهايى مىبافته كه بزرگترين گرفتارىها براى دين به شمار است و چون در سند يك گزارش هم نام عبيد اللّه بن زحر باشد و هم نام علىّ بن يزيد و هم قاسم بن عبد الرحمن بايد گفت : متن خبر را هم يكى از همين سه تن آفريدهاند « 1 » .
امينى گويد : پس در اين گزارش هم كه نام هرسه را مىبينيم بايد آن را ساختهء ايشان بدانيم .
3 - علىّ بن يزيد ألهانى . ابن معين گفته : روايات علىّ بن يزيد از قاسم از ابو امامه همهاش سست است . و يعقوب گفته : احاديث وى بىپايه است و گزارشهاى نكوهيده در آن بسيار . و جوزجانى گفته : تعدادى از امامان را ديدم احاديثى را كه عبيد اللّه بن زحر از زبان وى گزارش كرده نكوهيده مىشمارند . و ابو زرعه گفته : حديث وى استوار نيست .
و ابو حاتم گفته : حديث وى ضعيف است و گزارشهايش نكوهيده . و بخارى گفته :
حديث وى سست و نكوهيده است . نسايى گفته : مورد وثوق نيست و گزارشهاى وى متروك است ، و ازدى و دار قطنى و برقى گفتهاند : او متروك است و ابو احمد حاكم گفته :
از سر احاديثش بايد گذشت . و ساجى گفته : همهء دانشواران در سستى احاديثش همداستانند . و ابو نعيم گفته : حديث وى نكوهيده است و ابن حجر گفته وى متهم به حديثسازى است « 2 » .
4 - قاسم بن عبد الرحمن شامى . احمد گفته : اين گزارشهاى نكوهيدهاى كه جعفر و بشر و مطرح از زبان او بازگو كردهاند گزارشهاى ناپسندى است كه راويان موثق ، ساختن آن را به گردن قاسم انداختهاند . و اثرم گفته : احمد آن را به گردن قاسم انداخته و گفته : من
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب : 7 / 13 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 2 / 240 ؛ تهذيب التهذيب : 7 / 396 و 13 .