گسيل داشت . سپس راهنما آن دو را از عرج بيرون برده از دست راست ركوبه « 1 » راه پشتهء عائر « 2 » را پيش گرفت تا آندو را در گودهاى رئم « 3 » فرود آورد و سپس آندو را بهسوى قباء « 4 » پيش انداخت و اين هنگام كه روز بالا آمده و نزديك به نيمه رسيده بود آندو را بر بنى عمرو بن عوف فرود آورد .
چون نزديك قبا رسيدند مردى از چادرنشينان را بهسوى ابو امامه و ياران او از انصار فرستادند . پس مسلمانان با شورى تمام روى بهسوى آورده و تعداد 500 تن از انصار به پيشواز او شتافتند و او را ديدند كه با ابو بكر در زير درخت خرمايى سايه گرفته سپس به آندو گفتند : با دل آسوده سوار شويد كه ما فرمانبرداريم . پس آنان را بهسمت راست برگرداند تا در قبا در خانهء بنى عمرو بن عوف گذراند و مسجد خود را بنياد نهاد و چنانچه آمده و گاهى گفته مىشود كه چهارده شب در قبا درنگ كرد « 5 » و موسى بن عقبه 22 شب گفته و بخارى گويد ده و اندى شب . سراىهاى اوس و خزرج در قبا بود .
سپس خداوند او را در روز جمعه از ميان ايشان به درآورد و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله جمعه را در ميان بنى سالم بن عوف بود و در مسجدى كه در وادى رانوناء بود نماز گزارد و آن نخستين نماز جمعهاى بود كه در مدينه خواند .
عبد الرّحمن بن عويم گفت : مردانى از قبيلهء من كه از ياران رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بودند مرا حكايت كردند و گفتند : چون شنيديم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از مكّه بهدر شده يا دانستن خبر ، چشم بهراه آمدنش بوديم ، و چون نماز بامداد مىگزارديم بهسينهء سنگلاخ خويش
هامش
( 1 ) . با فتح راء پشتهء صعب العبورى است نزديك عرج .
( 2 ) . محمّد يحيى الدين مصرى در حاشيهء سيرهء ابن هشام : 2 / 108 مىنويسد : « ياقوت نه اين كلمه را در بخش عين بىنقطه - عائر - معنى كرده و نه در بخش غين نقطهدار - غائر - » ولى من مىگويم آن را در بخش عين بىنقطه 6 / 103 از كتاب خود ياد كرده و مىنويسد : كوهى است در مدينه و در حديث هجرت پيامبر آمده كه : از دست راست ركوبه راه پشتهء عائر را در پيش گرفت . برخى هم آن را پشتهء غائر - با غين نقطهدار - مىنامند . پايان ( با تلخيص )
( 3 ) . با كسر راء بىنقطه جايى است در هشت فرسخى - و به قولى شش فرسخى - مدينه .
( 4 ) . با قاف مضموم ، دهكدهاى است در دو ميلى مدينه .
( 5 ) . سنن ابو داود : 1 / 74 .