است ، ولى اين را براى آن به وى بستند كه مرگ رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را انكار كرد و آنان براى توجيه كار او جز اين راهى نديدهاند كه اين كار او را از پريشانى وى بشمرند « 1 » . آنگاه على را هم زمينگير نمودند تا براى سرپيچى او از بيعت با ابو بكر عذرى بتراشند و عثمان را گنگ نمودند ، زيرا در گيرودار سخنى بر زبان نياورد .
و تازه ميزانى كه قرطبى براى شجاعت بهدست داده ، لازمهاش آن است كه خليفه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نيز شجاعتر باشد چون در مصيبت پيامبر بزرگ بيش از اين دربارهء ابو بكر ننوشتهاند كه او چهرهء پيامبر را گشود و بوسيد و گريست و گفت : در زندگى و مرگ پاكيزه بودى « 2 » با آنكه خود پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در مرگ عثمان ابن مظعون بسى بيش از اينها اظهار تأثر كرد ، زيرا سهبار خود را بهروى او افكند و گريان او را بوسيد ، در حالى كه ديدگانى اشكبار داشت و ياران سرشك بر رخسارشان روان بود و فرياد مىكشيد « 3 » . كه چه بسيار تفاوت است ميان عثمان بن مظعون و ميان سرور آدميان و جان آفريدگان و گل سرسبد جهانيان و چه بسيار تفاوت است ميان دو مصيبت .
و نيز لازمهء اين ميزان آن است كه عمر بن خطاب را از پيامبر مقدس هم كه در مرگ زينب سخت غمگين شد و گريست شجاعتر بدانيم زيرا عمر در آن روز نهتنها دلش در آن مصيبت نسوخت ، بلكه زنانى را هم كه در ماتم وى گريه مىكردند با تازيانه مىزد « 4 » .
و نيز با اين ميزان ، عثمان بن عفان دليرتر از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله خواهد بود چرا كه او صلّى اللّه عليه و آله در مرگ يكى از دو دخترش - رقيه يا ام كلثوم كه يكى پس از ديگر به همسرى عثمان درآمدند - اندوهگين بود و بر او مىگريست و عثمان را نه بر او دل مىسوخت و نه از اينكه پيوند دامادىاش با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گسيخته . به دليل آنكه بنا بر خبر صحيح از انس ،
هامش
( 1 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 4 / 184 .
( 2 ) . صحيح بخارى : 6 / 281 ؛ كتاب المغازى ؛ سيرهء ابن هشام 4 / 334 ؛ طبقات ابن سعد ، ط مصر شمارهء مسلسل 785 ؛ تاريخ طبرى : 3 / 198 .
( 3 ) . سنن بيهقى : 3 / 406 ؛ حلية الاولياء : 1 / 105 ؛ الاستيعاب 2 / 495 ؛ اسد الغابة ؛ الغدير : 3 / 387 ؛ الاصابة :
2 / 464 .
( 4 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 6 / 159 .