و اين حافظ ابن عقده است كه دربارهء سيصد هزار حديث از حديثهاى هاشميان و خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به پاسخ مىپرداخته و دار قطنى نيز آنها را از زبان او باز مىگفته « 1 » .
و اين حافظ ابو العبّاس احمد پسر منصور شيرازى است كه از طبرانى تنها سيصد هزار حديث نگاشته است « 2 » .
و اين حافظ ابو داود سجستانى است كه پانصد هزار از حديثهاى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را به خامه آورده است « 3 » .
و اين عبد اللّه پسر پيشواى حنبليان احمد است كه صد هزار و اندى حديث از حديث شنيده « 4 » .
و اين ابو داود طيالسى است كه صد هزار حديث از بر ديكته مىكرده « 5 » .
و اين ابو بكر جعابى است كه چهار صد هزار حديث را با سند و متن آنها از بر داشته و دربارهء ششصد هزار حديث به گفتگو مىنشسته و نزديك بههمين اندازه نيز گزارشهايى از گفتار و كردار شاگردان شاگردان پيامبر و از حديثهايى از برداشته كه سند ميانجيان آنها افتادگى دارد « 6 » .
و اين پيشواى حنبليان احمد است كه نزد وى بيش از هفتصد و پنجاه هزار حديث سراغ توان كرد « 7 » .
و اين حافظ ابو عبد اللّه ختلى است كه پنجاه هزار حديث را از برگزارش مىكرده « 8 » .
و اين يحيى بن يمان عجلى است كه از طريق سفيان چهار هزار حديث تنها در تفسير قرآن از بر داشته « 9 » .
و اين حافظ ابن ابى عاصم است كه پس از نابود شدن نگاشتههايش پنجاه هزار حديث از برگزارش مىكرده « 10 » .
هامش
( 1 ) . تذكرة الحفاظ : 3 / 56 .
( 2 ) . همان : 3 / 122 .
( 3 ) . همان : 2 / 154 .
( 4 ) . طبقات الحفّاظ : 2 / 214 .
( 5 ) . شذرات الذّهب : 2 / 12 .
( 6 ) . تاريخ ابن كثير : 1 / 261 .
( 7 ) . رك : انتهاى جلد اوّل مسند احمد .
( 8 ) . تاريخ ابن كثير : 11 / 217 .
( 9 ) . تاريخ طبرى : 2 / 194 .
( 10 ) . تذكرة الحفّاظ : 2 / 194 .